ئاسیدی هیالورونیک و باریێری پێست: ئاووی ڕادەگرێت یان باریێر بەهێز دەکات؟
زانیاری خێرا
- لەسەر ١٥ گرام ئاسیدی هیالورونیک بە شێوەی سروشتی لە جەستەی مرۆڤدا دەردەچێت کە زۆرترینی لە پێست، لوتکەی چاو، و ئاوی کوڵانەکانی ئاسۆخانەکانی جەستەدا دەبێت.
- لەگەڵ تەمەن، ئاستی ئاسیدی هیالورونیک لە پێستدا کەمتر دەبێت و ئەمەش هەم توانای ئاوگرتن هەم نەرمی باریێری پێستی کاریگەر دەکات.
- ئاسیدی هیالورونیک تەنها ئاو ناگرێت — لە ئاستی خانەیی پێستیش، بەشداری لە پتەوکردنی باریێری پێست دەکات.
ئاسیدی هیالورونیک چییە و لە کوێی پێستدا دەردەکەوێت؟
ئاسیدی هیالورونیک جۆرێک مادەی سروشتییە کە لە خانەکانی پێستدا دروست دەبێت. لە پێستدا، زۆرترین بەشی لە لایەی ناوەوەی پێست (دێرمیس) دا دەبێت، بەڵام لە لایە دەرەکییەکانیشدا (ئێپیدێرمیس) دۆزراوەتەوە. خانە پێستییەکان (کێراتینۆسایت) و خانە دروستکەرەکانی پشتێنی پێست (فایبرۆبلاست) هەردووکیان بەشداری لە دروستکردنی ئەم مادەیە دەکەن.
ئەوەی گرنگە بزانین ئەمەیە: لەگەڵ چوونە سەر تەمەن، لەشمان کەمتر ئاسیدی هیالورونیک دروست دەکات. ئەمەش باریێری پێست لاوازتر دەکات و پێست زووتر ئاو لەدەست دەدات.
ئەگەر پێستت زووتر وشک دەبێتەوە پاش بەکارهێنانی نەمناکی، ئەمە دەتوانێت نیشانەی کەمبوونی توانای ئاوگرتنی پێست بێت.
باریێری لاوازبووی پێست دەتوانێت بکاتە هۆی ئەوەی پێست زیاتر هەستیاری بکات بە مادەی دەرەکی و ڕووی قووژ و سووڕ بێت.
کاتێک لایەی دەرەکی پێست بەسەر لەدەست دەدات، پێست دڕژ دەبێت و بزووتنەوەی ڕووی تیکیش دەردەکەوێت.
پێستی کە باریێری باشی نییە زۆرجار ڕووی بێ نووری دەخوێند و بوژان و تازەیی خۆی لەدەست دەدات.
باریێری پێست چییە و ئاسیدی هیالورونیک چۆن یارمەتیدەری دەدات؟
باریێری پێست وەک دیوارێکە کە پێستت لە دەرەوە دەپارێزێت — دژی باکتیریا، ئەلەرجین، و مادە زیانییەکان. ئاسیدی هیالورونیک تەنها ئاو ناگرێت، بەڵکو دەتوانێت لە ئاستی خانەکانیشدا بەشداری لە بەهێزکردنی ئەو دیوارەی پێست بکات. لەم پرۆسەیەدا، ئاسیدی هیالورونیک بە ڕێگەی ڕیسێپتەرێک بە ناوی CD44 بەست دەکات بە خانەکانی پێست و یارمەتی پتەوکردنی پیوەندەکانی نێوان خانەکان دەدات.
بەم شێوەیە، ئاسیدی هیالورونیک دووجۆر کاری جیاواز ئەنجام دەدات: یەکەم، ئاوی پێست ڕادەگرێت و نایهێڵێت ئاو بەخێرایی لەپێستەوە بچێتە دەرەوە. دووەم، یارمەتی دەدات لایەی دەرەکی پێست بەهێزتر بێت و باشتر لە دژی مادە زیانییەکان بوەستێت.
ئاسیدی هیالورونیک لەگەڵ مادەی تریشدا: سیرامایید و سکوالان
ئاسیدی هیالورونیک بەتەنها زۆر باشە، بەڵام کاری ڕاستەقینەی لە کاتی بەکارهێنانی لەگەڵ مادەی تردا دەردەکەوێت. سیرامایید جۆرێک پیوەندی بەرچەوە لە نێوان خانەکانی لایەی دەرەکی پێستدا کە وەک "سیمانی" دیوارەکەی پێست کار دەکات. کاتێک ئاسیدی هیالورونیک لەگەڵ سیرامایید بەکاردێت، ئاوی بوونی ئاسیدی هیالورونیک یارمەتی دەدات سیرامایید باشتر لەناو لایەکانی پێستدا جێگیر ببێت.
ئەم تێکەڵکردنە تایبەتی لە کەسانی کە پێستی حەساسیان هەیە یان دووکانان (ئەتۆپیک دێرماتیت) باشترین ئەنجامەکانی پیشان دەداتەوە. CIRÈLL لەسەر ئەم بنەمایەدا، فۆرمولاسیۆنە دەرموکۆزمێتیکییەکانی لەگەڵ یەکتر دیزاین دەکات بۆ ئەوەی کاریگەری باشتر هەبێت.
چۆن ئاسیدی هیالورونیک بە شێوەی دروست بەکاربهێنین؟
شێوازی بەکارهێنان هەمان قەدری گرنگییە وەک خودی بەرهەمەکە. گرنگترین ئێستا ئەمەیە: ئاسیدی هیالورونیک لەسەر پێستی کەمتر شل کارنایە — بۆ ئەوەی باش کار بکات، پێویستی بە ئاوی ئەوروو هەیە. بۆیە بەهترین کات بۆ بەکارهێنانی ئەمەیە کە پاش شاوەی یان پاش بەکارهێنانی تۆنێک، کاتێک پێستت هێشتا کەمێک شلە.
پاشان پێویستە لەسەری بەرهەمێکی قوروچ (مۆیسچەرایزەر یان زەیتی پێست) بخەیتە سەر، بۆ ئەوەی ئاوی کە ئاسیدی هیالورونیک گرتووەتی لەپێستەوە نەچێتە دەرەوە. ئەگەر بەبێ ئەم قۆناغەی کۆتاییی بیکەیتە سەر، بەتایبەتی لە کاتی ژینگەی وشکدا، ئاوی پێستت زیاتر لەدەست دەدەیت.
کامێ پێست زیاتر پێویستی بە ئاسیدی هیالورونیک هەیە؟
دوو جۆر کێشەی پێست هەیە کە زۆرجار تێکەڵ دەکرێن بەڵام جیاوازن: پێستی وشک و پێستی خراپی باریێر. پێستی وشک ئاوی کەمی هەیە، بەڵام باریێرەکەی دروستە. پێستی خراپی باریێر بریتییە لەوەی لایەی دەرەکی پێست لاوازبووە و ئاو بەخێرایی لەدەست دەدات. هەردووکیان دەتوانرێت لەگەڵ ئاسیدی هیالورونیک باشتر بکرێت، بەڵام شێوازی چارەسەرکردن کەمێک جیاوازە.
لە پێستی وشکدا، ئاسیدی هیالورونیکی مۆلیکوولی گەورە باشترە چونکە لەسەر ڕووی پێست دەمێنێتەوە و ئاو ڕادەگرێت. لە پێستی خراپی باریێردا، ئاسیدی هیالورونیکی مۆلیکوولی بچووک زیاتر یارمەتی دەدات چونکو ژێر لایەی دەرەکیدا کاری دروستکردنەوەی خانەکان ئەنجام دەدات.
بۆ بەراورد لەگەڵ پێکهاتەیەکی تری بەناوبانگ، سەیری ئێکتۆین بەرامبەر ئاسیدی هیالۆرۆنیک بکە.
ستراتیژیەکی تری تر لە ناوەوە کە زۆر پرسیاری لەسەر دەکرێت تەواوکەری کۆلاجین و کاریگەری لەسەر بەریەری پێستـە.
پرسیاری باو
ئاسیدی هیالورونیک بۆ هەموو جۆرەکانی پێست گونجاوە؟
بەڵێ، بە گشتی ئاسیدی هیالورونیک بۆ هەموو جۆرەکانی پێست گونجاو دەزانرێت. بەڵام شێوازی بەکارهێنان و لەگەڵ کام بەرهەمێک تێکەڵ دەکرێت جیاوازە لە پێستێکی وشک، چەوری، یان ئاسای.
ئایا ئاسیدی هیالورونیک بەتەنها بەکاربهێنرێت باشە یان لەگەڵ مادەی ترەکاندا؟
ئاسیدی هیالورونیک بەتەنها کار دەکات، بەڵام کاری باشتری لەگەڵ مادەی تردا دەردەکەوێت. بەکارهێنانی لەگەڵ سیرامایید یان مۆیسچەرایزەرێکی باش ئەنجامی باشتری دەدات.
ئاسیدی هیالورونیک چۆن ئاوی پێست ڕادەگرێت؟
ئاسیدی هیالورونیک دەتوانێت چەندین قات ئاو لە ئەستەمۆلێکی خۆیدا ڕابگرێت، ئەمەش دەیکاتە مادەیەکی کارامە بۆ دیاردەی نەمێنی پێست.
ئایا بەکارهێنانی زیادی ئاسیدی هیالورونیک زیانی هەیە؟
بەگشتی زیانی زۆری تێیدا نییە، بەڵام بەکارهێنانی زۆر لە ژینگەی وشکدا لەوانەیە پێست زیاتر وشک بکات، بۆیە باشە بە شێوەیەکی مناسب بەکاربهێنرێت.
ئاسیدی هیالورونیک باریێری سروشتی پێست بەهێزتر دەکات؟
لێکۆڵینەوەکان دەیانخەنە ڕوو کە ئاسیدی هیالورونیک لەوانەیە یارمەتی پاراستنی باریێری پێست بدات و لادانی ئاو لە پێست کەمتر بکات.
سەرچاوە زانستیەکان
- Stern R. Hyaluronan catabolism: a new metabolic pathway. Eur J Cell Biol, 2004.
- Ghersetich I, Lotti T, Campanile G, et al. Hyaluronic acid in cutaneous intrinsic aging. Int J Dermatol, 1994.
- Litwiniuk M, Krejner A, Speyrer MS, et al. Hyaluronic acid in inflammation and tissue regeneration. Wounds, 2016.
- Jiang D, Liang J, Noble PW. Hyaluronan in tissue injury and repair. Annu Rev Cell Dev Biol, 2007.
- Mao-Qiang M, Fowler AJ, Schmuth M, et al. Peroxisome-proliferator-activated receptor (PPAR)-gamma activation stimulates keratinocyte differentiation. J Invest Dermatol, 2001.
- Scheibner KA, Luber MA, Morrow DA, et al. Hyaluronan fragments act as an endogenous danger signal by engaging TLR2. J Immunol, 2006.
- Pavicic T, Gauglitz GG, Lersch P, et al. Efficacy of cream-based novel formulations of hyaluronic acid of different molecular weights in anti-wrinkle treatment. J Drugs Dermatol, 2011.
- Machado M, Hadgraft J, Lane ME. Assessment of the variation of skin barrier function with anatomic site, age, gender and ethnicity. Int J Cosmet Sci, 2014.