Mineral Yağ (Paraffinum Liquidum) Cilt İçin Zararlı mı?

Mineral Yağ Nedir?

Mineral yağlar ve mumlar, düz zincirli, dallı ve halkalı yapıda, karbon zinciri uzunluğu C14'ün üzerinde olan, ağırlıklı olarak doymuş hidrokarbon karışımlarıdır. Mükemmel cilt toleransı, yüksek koruma ve temizleme performansı ile geniş viskozite seçenekleri sayesinde onlarca yıldır cilt ve dudak bakım ürünlerinde kullanılmaktadır. Bitkisel yağların aksine mineral yağlar yüksek derecede kararlıdır, oksidasyona ve acılaşmaya duyarlı değildir ve bu nedenle alerjen değildir; uzun bir güvenli kullanım geçmişleri klinik ve epidemiyolojik verilerle doğrulanmıştır.^{Chuberre vd., 2019} Etikette Paraffinum Liquidum, Mineral Oil, Petrolatum (yarı katı hâli), Cera Microcristallina ve Paraffin adlarıyla geçer. Vazelin ile aynı aileden gelir; farkı sıvı olması ve daha hafif bir film bırakmasıdır. Vazelinin ayrıntılı değerlendirmesi için vazelin cilt bariyeri için iyi mi yazısına bakın.

"Kanserojen" ve "Petrol Ürünü" Endişesi Nereden Geliyor?

Mineral yağ tartışması analitik olarak iki fraksiyona ayrılır: doymuş hidrokarbonlar (MOSH) ve aromatik hidrokarbonlar (MOAH). Endişe, MOSH'un dokularda birikme potansiyeli ve MOAH'ın kanserojen potansiyeli üzerinedir. Daha yeni otopsi ve biyopsi çalışmaları ile gıda bulaşan düzeylerindeki düşüş, karaciğerde MOSH tutulumundan kaynaklanabilecek olumsuz lezyonlar için düşük bir risk gösterir; MOAH açısından ise yüksek rafine mineral yağ ve mumlara dermal ya da oral yoldan maruz kalan hayvanlarda herhangi bir kanserojen etki göstergesi yoktur. Bu ürünlerin güvenliği, kozmetiğin yanı sıra ilaç ve gıdayla temas eden malzemelerdeki yaygın, uzun süreli kullanımı ve olumsuz sağlık etkisine dair klinik ve epidemiyolojik kanıt yokluğuyla dolaylı olarak belgelenmiştir.^{Pirow vd., 2019} İnsan ve hayvan dokularında bulunan MOSH'un ağırlıklı olarak yüksek dallı alkanlardan oluşan çözülmemiş bir "bulut" olduğu, salt varlığının tehlike tanımlamasına dönüşmediği ve olumsuz kabul edilmediği sonucuna varılmıştır.^{Isola vd., 2023}

Avrupa'da mineral yağlar kozmetikte yalnızca polisiklik aromatik hidrokarbonlar için saflık spesifikasyonlarına ve Avrupa Farmakopesi ile AB Kozmetik Tüzüğü'nün (EC/1223/2009) güvenlik şartlarına uyuyorsa kullanılabilir; rafinasyon süreci kanserojen potansiyelli maddeleri dışlayacak ve MOAH varlığını en aza indirecek biçimde tasarlanmıştır. Dudak bakımı yoluyla oral maruziyet için sektör, yalnızca gıda için kabul edilebilir günlük alım (ADI) değeri tanımlanmış fraksiyonların kullanılmasını önermiştir; dudak ürünleriyle alınan tahmini doz ADI'nin %10'undan azdır.^{Chuberre vd., 2019} Türkiye kozmetik mevzuatı AB'yi izler; yani "Paraffinum Liquidum" yazan bir ürün aynı saflık şartına tabidir.

"Çeşitli çalışmalardan elde edilen kanıtlar, mineral yağ ve mumların perkütan olarak emildiğine ve sistemik olarak biyoyararlanır hâle geldiğine işaret etmemektedir. Dolayısıyla, dermal alımın yokluğu göz önüne alındığında, kozmetik ürünlerde kullanılan mineral yağ ve mumlar tüketici sağlığı için risk oluşturmamaktadır." — Petry vd., Toxicol Lett, 2017

Cilde Nüfuz Eder mi?

Hayır. Kozmetik mineral yağ ve mumların dermal penetrasyonunu inceleyen 13 in vivo (insan, hayvan) ve in vitro çalışmanın kapsamlı derlemesinde maddelerin büyük çoğunluğu stratum corneum'a dermal olarak tutunmuş, yalnızca küçük bir bölümü daha derin cilt katmanlarına ulaşmıştır.^{Petry vd., 2017} Yüksek lipofilik özellikleri nedeniyle mineral yağlar insan cildine nüfuz etmez ve vücutta sistemik olarak biyoyararlanır değildir; rafine mineral yağların topikal uygulamasına atfedilen ciltte anlamlı bir değişiklik ya da herhangi bir iç organ sistemi üzerinde etki bildirilmemiştir.^{Chuberre vd., 2019} Bu, mineral yağın "cildi boğduğu" ya da "toksin biriktirdiği" iddialarının fizyolojik bir karşılığı olmadığını gösterir: yağ yüzeyde kalır, işini yüzeyde yapar. Stratum corneum'un yapısı için Cilt Bariyeri Rehberi.

Ne İşe Yarar? Oklüzyonun Moleküler Görüntüsü

Mineral yağ oklüziftir: yüzeyde su geçirmez bir film oluşturarak transepidermal su kaybını azaltır. Konfokal Raman mikrospektroskopisiyle insan cildinde jojoba ve badem yağı (bitkisel) ile parafin yağı ve petrolatum (mineral) karşılaştırıldığında yağ uygulanan ciltte stratum corneum'un ara bölgesinde (%40–70 derinlik) su konsantrasyonu artmış; en üst bölgede serbest ve zayıf bağlı su artarken güçlü bağlı su azalmış. Belirgin stratum corneum şişmesi yalnızca petrolatumla görülmüş; yağ uygulanan ciltte %50–70 derinlikte NMF konsantrasyonu daha düşük ölçülmüş ve mineral kaynaklı yağlar keratinin ikincil yapısını β-tabaka yönünde, bitkisel yağlar α-sarmal yönünde değiştirmiştir.^{Choe vd., 2020} Yani mineral yağ "hafif oklüzif"tir; vazelinden daha az şişirir, daha yayılabilir bir film bırakır ve hidrasyonu artırır. NMF'nin ne olduğu için NMF Rehberi.

Bitkisel yağlarla farkı yalnızca oklüzyonda değildir. Mineral yağ emolyent, oklüzif ve humektan özellikler taşırken bitkisel yağlar cilt mikrobiyotasının lipazlarıyla gliserin ve yağ asitlerine parçalanan trigliseritlerden oluşur; doymamış yağ asitleri seramid sentezinde kullanılan linoleik asit bakımından zengindir ama omega-6:omega-3 oranı 10:1'in üzerinde daha proinflamatuardır ve çift bağları daha az oklüzif bir dizilim oluşturur. Zeytinyağının 7:1 oranının cilt bariyerini bozduğu, buna karşın penetrasyon artırıcı olarak yararlı olabileceği belirtilmiştir.^{Verallo-Rowell vd., 2016} Bitkisel yağların tartışmasını jojoba yağı ve kuşburnu yağı yazılarında ayrıca ele aldık.

Mineral Yağ Akne Yapar mı?

"Komedojenik" iddiası tavşan kulağı modeline dayanır. Bu modelde güçlü komedojenik bir mineral yağ folikül ve yağ bezi kanallarında histolojik değişiklikler yapmıştır;^{Zimmermann vd., 1990} ancak modelin insan deneyimiyle korelasyon eksikliği ve sonuçlarının klinik dermatolog için ciddi sınırları, yöntemi değerlendiren derlemede açıkça belirtilmiştir.^{Frank, 1982} Yüksek rafine kozmetik mineral yağ ile o dönemin endüstriyel yağları aynı şey değildir. Pratikte sorun yağın kendisinden çok, yağlı ciltte temizlenmemiş sebum ve makyajın üzerine kapatılmasıdır. Komedojenite skalasının nasıl okunacağını bu yazıda, yağlı ciltte bariyer bakımını bu yazıda anlattık.

Bebeklerde Mineral Yağ: Önlem Değil, Bakım

Bebek masaj yağlarının çoğu mineral yağ bazlıdır. Güvenlidir; ancak "atopik dermatiti önler" beklentisi kanıtla desteklenmez. PreventADALL çalışmasında 2.153 bebek, 2 haftalıktan 8 aya kadar haftada 4 kez mineral bazlı yağ banyosuna ya da müdahalesiz gruba randomize edildi; sık yağ banyosu atopik dermatiti önlemedi ve ilk yıl boyunca TEWL müdahale grubunda ortalama 0,42 g/m²/sa daha yüksekti (3. ayda 8,6'ya karşı 7,6), 6 ve 12. ayda benzerdi. Kuru cilt ise 3 ve 6. ayda müdahale grubunda daha az görüldü.^{Rehbinder vd., 2024} Prematüre bebeklerde 22 çalışma ve 5.578 katılımcılı Cochrane derlemesi, topikal merhem ve kremlerin invazif enfeksiyon ve mortalite üzerinde çok az etkisi olabileceğini ya da hiç olmayabileceğini (düşük kesinlikli kanıt) bildirmiştir.^{Cleminson & McGuire, 2021} Sonuç: bebek masajı için mineral yağ güvenli ve uygun bir kayganlaştırıcıdır; hastalık önleme aracı değildir. Bebek bakımı için bebeklerde atopik cilt bakımı.

Mineral Yağın Sınırı ve Doğru Yeri

Mineral yağ makyaj temizliğinde, bebek masajında, hafif oklüzyon için vücut losyonlarında ve dudak ürünlerinde iyi bir seçimdir. Kronik bariyer bozukluğunda ise yalnızca kapatır; eksilen seramid, kolesterol ve yağ asidini yerine koymaz. Onarımın mantığı için bariyer kremi nedir ve bariyer onarımı ile nemlendirme aynı şey değil yazılarına bakın.

Bu Belirtiler Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?

Sıkça Sorulan Sorular

Hindistan cevizi yağının çocuk egzamasında mineral yağdan üstün çıktığı randomize kanıtı, S. aureus'a etkisini ve yüz-akne-Malassezia bölgelerinde neden sakıncalı olduğunu hindistan cevizi yağı yazısında inceledik.

İlgili Rehberler

İlgili Blog Yazıları