Dishidrotik Egzama (Pompholyx) Nedir?
Öne Çıkan Bilgiler
- Dishidrotik egzama, el ve ayak parmaklarının yanlarında küçük, derin, kaşıntılı su kabarcıklarıyla karakterizedir.
- Kesin nedeni tam bilinmemekle birlikte stres, alerji, nemli/terli eller ve bazı metal duyarlılıkları (nikel gibi) tetikleyici olabilir.
- Genç yetişkinlerde daha sık görülür.
- Soğuk kompres ve nazik bakım, akut dönemde rahatlama sağlayabilir.
- Tekrarlayan/şiddetli vakalarda dermatolog tedavisi gerekebilir.
El/ayak bölgesindeki kabarcıklar için öneri alalım.
Belirtilerinizi anlatın.
Ücretsiz Danışma HattıEcz. Mine Ekber
Dishidrotik Egzama Nedir?
El ve ayak parmaklarının yan kısımlarında, bazen avuç içi ve ayak tabanında ortaya çıkan, küçük ve derin, yoğun kaşıntılı su kabarcıklarıyla tanımlanan bir egzama türüdür. Kabarcıklar genellikle 2–4 hafta içinde kendiliğinden gerilese de bu süreçte deri soyulabilir ve çatlaklar oluşabilir. Semptomlar ilkbahar ve yaz aylarında ya da sıcak ve nemli ortamlarda daha belirgin hale gelebilir. Özellikle elleriyle çok çalışan veya sık su temasında bulunan kişilerde bulgular daha dikkat çekici olabilir. Kabarcıklar genellikle küçük ve saydam görünümlüdür; ancak bazı durumlarda birleşerek daha büyük bül adı verilen lezyonlar oluşturabilir. Kaşıma eylemi deri bütünlüğünü bozabileceğinden ikincil enfeksiyon riskini de beraberinde getirebilir. 'Dishidrotik' ifadesi tarihsel olarak ter bezleriyle ilişkilendirilmiş olsa da günümüzde bu durumun ter kanallarının tıkanmasından kaynaklanmadığı anlaşılmıştır; adlandırma ise geleneksel kullanım nedeniyle sürmektedir.
Neden Oluşur?
Bilinen Tetikleyiciler
Kesin nedeni tam olarak bilinmese de stres, mevsimsel alerjiler, aşırı terleyen eller ve bazı metal duyarlılıkları (özellikle nikel) tetikleyici faktörler arasında sayılır. Nikel duyarlılığı olan kişilerde mücevher, kemer tokası veya belirli metal aletlerle temas semptomları tetikleyebilir ya da şiddetlendirebilir. Atopik egzama veya mevsimsel alerjisi bulunan bireylerin bu duruma daha yatkın olabileceği düşünülmektedir. Nikel duyarlılığı yalnızca doğrudan temas yoluyla değil, nikel açısından zengin besinlerin (çikolata, kabuklu yemişler, tam tahıllar gibi) tüketimi aracılığıyla da semptomları tetikleyebildiği düşünülmektedir. Psikolojik stresin bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri aracılığıyla cilt yangısını artırabileceği öne sürülmektedir; bu nedenle alevlenmelerin sıklıkla yoğun stres dönemlerine denk geldiği gözlemlenebilir. Mantar enfeksiyonları (tinea pedis gibi) da ellerde dishidrotik egzamayı tetikleyebilen bir faktör olarak değerlendirilmektedir.
Nasıl Yönetilir?
Akut Dönemde Rahatlama Yöntemleri
Akut dönemde soğuk kompres kaşıntıyı hafifletebilir. Elleri aşırı ıslak/kuru tutmamak, tahriş edici sabunlardan kaçınmak ve bariyer destekleyici bir el kremi kullanmak faydalı olabilir. Parfüm veya alkol içeren ürünler hassas dönemde tahrişi artırabileceğinden, içerik açısından mümkün olduğunca sade formüller tercih edilebilir. Bulaşık yıkama gibi uzun süreli su teması gerektiren işlerde pamuklu astarlı koruyucu eldiven kullanmak, cildin bariyer fonksiyonunu korumaya yardımcı olabilir. Nem kaybını önlemek amacıyla el yıkama sonrasında derhal nemlendirici uygulamak, su temasının ciltte yarattığı kuruma etkisini azaltmaya yardımcı olabilir. Belirtiler birkaç hafta içinde gerilemiyor, kabarcıklar genişliyor veya etkilenen bölgede kızarıklık ile ağrı gibi enfeksiyon belirtileri gelişiyorsa bir dermatoloğa başvurmak önerilir. Lateks eldiven bazı kişilerde ek tahriş yaratabildiğinden, hassasiyeti olanlarda pamuklu ya da nitril eldiven seçimi daha uygun olabilir.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Şiddetli, tekrarlayan veya günlük yaşamı etkileyen vakalarda dermatolog değerlendirmesi ve reçeteli tedavi gerekebilir.
Bu Belirtiler Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?
Bilim cildin nasıl çalıştığını açıklar; ama siz muhtemelen bu sayfaya bir soruyla geldiniz. En yaygın belirtileri ve arkasındaki nedeni burada eşleştirdik:
Karakteristik olarak parmak yanlarında görülen küçük, derin kabarcıklar tipik bir bulgudur.
Kabarcıklanma öncesi veya sırasında hissedilen kaşıntı, en rahatsız edici belirtilerden biridir.
Alevlenme dönemlerinde etkilenen bölge belirgin şekilde kızarabilir.
İyileşme sürecinde cilt kuruyup pullanabilir.
Sonuç
Dishidrotik egzama can sıkıcı ama genellikle yönetilebilir bir durumdur; tetikleyicilerin belirlenmesi ve bariyer desteği önemli rol oynar.
CIRÈLL, el/ayak gibi sıkça ihmal edilen bölgelerin de bariyer desteğine ihtiyaç duyduğunu vurgular.
Sıkça Sorulan Sorular
Dishidrotik egzama bulaşıcı mı?
Hayır, bulaşıcı bir durum değildir.
Kabarcıkları patlatmalı mıyım?
Hayır, patlatmak enfeksiyon riskini artırır; kendiliğinden iyileşmesine izin verin.
Stres gerçekten tetikler mi?
Evet, stres bilinen bir tetikleyici faktördür.
Hangi metallerden kaçınmalıyım?
Nikel, en sık ilişkilendirilen metal duyarlılığıdır; nikel içeren takı/eşyalarla teması sınırlamak faydalı olabilir.
Ne kadar sürede geçer?
Hafif ataklar genellikle 2-4 hafta içinde kendiliğinden iyileşir; tekrarlayabilir.
Dishidrotik egzama tekrarlar mı?
Evet, kronik ve tekrarlayan bir seyir gösterebilir; tetikleyicilerin belirlenmesi önemlidir.
Bu durum bulaşıcı mıdır?
Hayır, dishidrotik egzama bulaşıcı değildir.
Hangi durumlarda dermatoloğa gidilmeli?
Şiddetli ağrı, yaygın kabarcıklanma veya günlük yaşamı etkileyen belirtilerde mutlaka başvurulmalıdır.