Üre (Urea) Nedir? Cilt Bakımında %5, %10, %20 ve %40 Konsantrasyon Rehberi

Üre Nedir?

Üre, epidermiste doğal nemlendirme faktörünün (NMF) bileşeni olarak bulunan, su çekme yeteneği yüksek (higroskopik) bir moleküldür ve stratum corneum'un yeterli nemlenmesi ile bütünlüğü için gereklidir. Keratinositlerde farklılaşma ve antimikrobiyal peptit üretimiyle ilgili genleri düzenleyerek bariyer işlevini, antimikrobiyal savunma dahil, iyileştirir; keratinosit çoğalmasının düzenlenmesinde de rol oynar. Modern tıpta ilk kullanımlarından biri, proteolitik ve antibakteriyel özellikleri nedeniyle yara tedavisiydi; bugün dermatolojide en yaygın nemlendirici ve keratolitik ajanlardan biridir.^{Piquero-Casals vd., 2021} NMF'nin ne olduğunu NMF Rehberi'nde, bir diğer bileşeni olan sodyum PCA'yı bu yazıda anlattık.

Kozmetik üre ile idrardaki ürenin ilgisi yalnızca kimyasal formüldür; kozmetikte kullanılan üre sentetiktir ve kokusuzdur. Etikette "Urea", bazen "Carbamide" olarak geçer. Sürfaktan maruziyeti NMF bileşenlerinin düzeylerini farklı biçimde etkiler;^{Hoffman vd., 2014} sık yıkanan cildin üreye ihtiyacı bu yüzden artar.

Üre Ciltte Nasıl Çalışır? Pasif Nemlendirici Değil, Gen Düzenleyici

Uzun süre üre yalnızca "su tutan molekül" sayıldı. 21 insan gönüllüde topikal ürenin bariyer işlevini iyileştirdiği ve buna paralel olarak antimikrobiyal peptitlerin (LL-37 ve β-defensin-2) ifadesini artırdığı gösterildi. Üre, üre taşıyıcıları (UT-A1, UT-A2) ve akuaporin 3, 7 ve 9 aracılığıyla keratinositlere alınır; bu taşıyıcılar engellendiğinde etkiler kaybolur. Alındıktan sonra transglutaminaz-1, involükrin, lorikrin ve filaggrin ile epidermal lipid sentez enzimlerinin ve antimikrobiyal peptitlerin mRNA ve protein düzeylerini artırır; atopik dermatit fare modelinde bariyer işlevini ve peptit ifadesini normale döndürmüştür.^{Grether-Beck vd., 2012} Filaggrinin bariyerdeki rolünü filaggrin proteini yazısında bulabilirsiniz.

"Bu sonuçlar birlikte ele alındığında ürenin, taşıyıcı aracılığıyla alındıktan sonra normal epidermiste gen düzenleyici etkinlik gösteren, epidermal geçirgenlik bariyeri işlevi ve antimikrobiyal peptit ifadesinin küçük moleküllü bir düzenleyicisi olduğunu göstermektedir." — Grether-Beck vd., J Invest Dermatol, 2012

Konsantrasyon Rehberi: Hangi Yüzde Ne İşe Yarar?

Klinik derlemeye göre %10 ve altındaki üre formülleri nemlendirici olarak, %10'un üzerindekiler keratolitik olarak etki eder; üre ayrıca penetrasyon artırıcı olduğundan antiinflamatuar ve antifungal ilaçlarla kombinasyonlarda kullanılır.^{Celleno, 2018}

Kanıt: %5 Üre ile Nüksü Önlemek

Ürenin en güçlü kanıtı düşük konsantrasyonda, bakım amaçlı kullanımda gelir. Başarıyla tedavi edilmiş el egzaması olan 53 hastanın randomize edildiği çalışmada %5 üreli bariyer güçlendirici nemlendirici kullananlarda nükse kadar geçen ortanca süre 20 gün, hiçbir şey kullanmayanlarda 2 gündü.^{Lodén vd., 2010} Atopik dermatitte çok merkezli, randomize, çift kör çalışmada %5 üreli bariyer iyileştirici krem referans kreme göre nüksü önlemede üstün bulunmuş; nüks riski %37 azalmış, nükse kadar ortanca süre 22 güne karşı 15 gün olmuş ve 6. ayda test kremi grubunun %26'sı, referans grubunun %10'u egzamasız kalmıştır. Krem atopik hastalarda iyi tolere edilmiştir.^{Åkerström vd., 2015} Egzemada nemlendiricilerin tedavinin ayrılmaz parçası olduğu Cochrane derlemesinde de vurgulanır.^{van Zuuren vd., 2017} Atopik ciltte bakım ilkeleri için Atopik Cilt Rehberi, egzama için Egzama ve Cilt Bariyeri sayfalarına bakın.

Kanıt: %7,5–10 Üre ile Kserozis ve İktiyoz

İktiyozis vulgariste %7,5 üre kremi ile basit nemlendiricinin vücut yarılarında karşılaştırıldığı randomize, çift kör çalışmada kollarda fark bulunmamış; en çok keratinizasyonun olduğu bacaklarda ise üre, pullanma skorunu ve nemi anlamlı biçimde daha fazla iyileştirmiştir.^{Dorf vd., 2021} %10 üre, seramid ve NMF içeren emülsiyon 30 günde iktiyozlu beş hastada kserozisi ve kaşıntıyı belirgin azaltmış, videodermatoskopi ve konfokal mikroskopide pulların kaybolduğu doğrulanmıştır.^{Benintende vd., 2017} İktiyozun ne olduğunu balık pulu hastalığı yazısında anlattık.

Diyabetli 40 hastada %10 üre + %4 laktik asit içeren krem, taşıyıcısına göre ayak kserozisini 4 haftada daha hızlı ve daha iyi düzeltmiş (skor 6,13 → 3,19); fark, tedavi kesildikten 2 hafta sonra da sürmüştür.^{Pham vd., 2002} Ayak kserozisinde %10 üre + %5 salisilik asit merhemi ile %12 amonyum laktat losyonu da randomize, çift kör tasarımla karşılaştırılmıştır.^{Jennings vd., 1998} Çok kuru ciltli 44 kadında %10 üre, ek NMF ve bariyer lipidleri içeren nemlendirici, iki haftada nemi ve bariyer işlevini taşıyıcıya göre anlamlı iyileştirmiş, stratum corneum'daki üre içeriğini artırmış ve bariyer, farklılaşma ve lipid metabolizması genlerini yukarı düzenlemiştir.^{Altgilbers vd., 2022} Topuk çatlakları için pratik protokolü topuk çatlağı yazısında, diyabette bariyer bakımını diyabet ve cilt bariyeri yazısında topladık.

Üre Kimlerde ve Nerede Dikkatli Kullanılmalı?

Üre bazlı ürünler iyi tolere edilir; yan etkileri hafiftir ve yüksek konsantrasyonda daha sık görülür.^{Piquero-Casals vd., 2021} Pratikte en sık yakınma, çatlak ya da tahrişli cilde uygulandığında geçici batma ve yanmadır. Üre aynı zamanda penetrasyon artırıcıdır; bu, üzerine sürülen aktif içeriklerin (retinoid, asit, kortikosteroid) emilimini artırabilir. Retinol kullananların üre yüzdesini düşük tutup katmanlamayı gece–sabah ayırması mantıklıdır; katmanlama kuralları için Aktif İçerik Uyumluluk Rehberi. Eczane formülü ile ticari ürün karşılaştırmasında %5 ve %10 ürenin ikisi de bariyeri iyileştirmiş; ticari formül yardımcı maddeler sayesinde tek uygulamadan sonra TEWL'de daha iyi sonuç vermiştir.^{Samadi vd., 2021} Yani formülün geri kalanı, üre yüzdesi kadar önemlidir.

Üre ile Seramid: Rakip Değil, Ortak

Üre suyu çeker ve bariyer genlerini açar; seramid, kolesterol ve yağ asidi ise suyun kaçmasını önleyen lamel harcı kurar. Kuru cilt döngüsünü kırmak için humektan ve lipid birlikte gerekir.^{Lodén, 2003} Bu yüzden iyi bir bariyer kremi %5 civarı üre ya da gliserin gibi bir humektanı üç bariyer lipidiyle aynı formülde taşır. Lipid tarafının bilimini seramid–kolesterol–yağ asidi oranı yazısında, humektanların karşılaştırmasını humektan karşılaştırması yazısında bulabilirsiniz.

Bu Belirtiler Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?

Sıkça Sorulan Sorular

İzotretinoin, statin, idrar söktürücü ve kanser ilaçlarının cildi neden kuruttuğunu ve ilacı kesmeden kuruluğun nasıl yönetileceğini ilaç kaynaklı cilt kuruluğu yazısında ele aldık.

İlgili Rehberler

İlgili Blog Yazıları