Madecassoside و Asiaticoside: جیاوازییەکان چین؟
زانیاری خێرا
- Madecassoside و Asiaticoside هەردوو پێکهاتەی سروشتیی رووەکی Centella Asiatica ن
- Madecassoside زیاتر لە ئارامکردنی ئەلتەهاب و چاککردنی ئاڵوگۆڕەکانی چەرمدا کار دەکات
- Asiaticoside زیاتر لە ئامادەکردنی کۆلاجین و نوێکردنەوەی چەرمدا کاریگەریی دەبینرێت
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
Centella Asiatica چیە و چی تێدایە؟
Centella Asiatica رووەکێکی گەرمسیریە کە بۆ سەدان ساڵ لە کووچیلانی ئاسیادا بەکاردەهاتووە. زانستی نوێی چەرم ئەم رووەکەی باشتر شیکاری کرد و تێیدا چوار پێکهاتەی سەرەکیی دۆزییەوە: Madecassoside، Asiaticoside، madecassic acid و asiatic acid. هەریەکێک لەم چوارانە کاری تایبەت بە خۆیی هەیە.
Madecassoside و Asiaticoside لەنێو ئەم خانەوادەیەوە نزیکترین پێکهاتەن بە یەکتر، چونکە هەردووکیان پێکهاتەی شەکری (گلیکۆزید) بە بنەمایەکی هاوشێوەی کیمیاییەوە. جیاوازییەکانیان تەنها لە کەم گرووپی ئاوی زیادەوە دێت — هەمان جیاوازیی بچووکەی کە کاریگەریییەکانیانی جیادەکاتەوە.
Madecassoside چۆن کار دەکات؟
Madecassoside بەرنامەیەکی ناو خانەکانی چەرم هەیە کە پێی دەڵێن NF-κB — ئەمەش مانایەکی ئاسانی هەیە: کاتێک چەرم لە بەرامبەر رووناکی خۆر، میکرۆبەکان یان مادەی ئاڵۆزکار دژوار دەبێت، ئەم برگەیە فەرمان دەدات ئەلتەهاب دروست بکرێت. Madecassoside ئەم برگەیە پەستدەکات و ئەلتەهابەکە پێش ئەوەی زیادبکات دەبڕێتەوە.
بەهۆیەوە Madecassoside بۆ چەرمی هەستیار، سووڕبووی یان چەرمێک کە تووشی ئەلتەهابی بەردەوام بووە — وەک rosacea یان atopic dermatitis — باشترین هەڵبژاردن دەبێتەوە. هەروەها ئەم پێکهاتەیە لە چاککردنی ئاڵوگۆڕی چەرمی بادەوەکەدا (skin barrier) رۆڵی سەرەکیی دەبینیت.
Asiaticoside چۆن کار دەکات؟
Asiaticoside جۆری دیکەی کارکرد هەیە — ئەمەش زیاتر لە "نوێکردنەوە" دادەنرێت. ئەم پێکهاتەیە خانەکانی چەرم کە پێیان دەڵێن fibroblast هەڵدەستێنێت بۆ ئەوەی کۆلاجین زیادبکەن. کۆلاجینیش ئەو پرۆتینەیە کە چەرمی تازەیانەو جوان دەپارێزێت.
وتارەکانی زانستی نیشانیان داوە کە Asiaticoside دەتوانێت ئەو پرۆسەی چاکبوونەوەی چەرمی خراپکراو خێراتر بکات — چ لە دەرفەتی پیری کۆلاجینی لەدەستچوودا، چ لە کاتی کاردانەوەی چرمی کەندووکراودا. ئەم کاریگەریییە بۆ چەرمێک گرنگترەکە کە بە مرۆڤەکی مسن تر دەگات یان کە گێدانی هەیە لەسەر.
کاتی هەریەک کەی باشترە؟
ئەم هەردووکیان نابێت وەک "یەکێکی جیای ئەوی تر" بمانزانێت، چونکە کارکردیان جیاوازە نەک ئەوەی یەکێکیان باشترە. بەڵام بە گشتی دەتوانرێت بڵێین: ئەگەر چەرمت سووڕبووە، ئەلتەهابی هەیەتی، یان هەستیارە — Madecassoside پێشینەی زیاتری هەیە. ئەگەر دەتەوێت کۆلاجینت بەرزبکەیتەوە، چەرمت تازەیانەتر بکەیت، یان نیشانەکانی پیری کەمبکەیتەوە — Asiaticoside گرنگترە.
لە زۆر فرۆشگای چەرمی باشدا ئەم هەردووکیانی پێکەوە بەکار دەهێنن، چونکە یەکتریان تەواو دەکەن. CIRÈLL بۆ نموونە لە سیستەمی بایومیمێتیک TriBarrier خۆیدا ئەم هەردووکیانی پێکەوە بەکار دەهێنێت — ئەلتەهابەکە دەبڕێتەوە و هەمان کاتدا چەرم بۆ دروستکردنی کۆلاجین هەڵهاتووە دەبێت.
کۆمبینکردنیان لەگەڵ مادەی دیکە
Madecassoside و Asiaticoside بەگشتی زۆر باش تاقی دەکرێنەوە و کەمتر گیانکێشی هەیە. بەڵام یەک خاڵی گرنگ هەیە: ئەگەر کرێمی ئاسید باڵای (وەک AHA یان BHA) بەکاردەهێنیت کە pH ی زۆر نزمی هەیە، ئەمەش دەتوانێت پایداریی Madecassoside کەمبکات. لەو کاتەدا باشترە ئەم دوو جۆرەی جیاوازی بەکاربهێنیت — بۆ نموونە شەو و بەیانی.
بەراورد لەگەڵ ئینگرێدیەنتی دیکە: niacinamide، ceramide و hyaluronic acid لەگەڵیاندا باشن و هیچ دژبەریەکی ناکرێت. ئەمەش دەمانگۆیێت ئەم هەردووکیان دەتوانرێت بەئاسانی بخرێنە ناو رووتینی ئاسایی چەرمپاراستن.
بۆ بەکارهێنانی تایبەت بۆ پێستی هەستیار، ڕێبەرێک بەکارهێنانی مادیکاسۆساید لە پێستی هەستیارداە.
کۆتایی
Madecassoside و Asiaticoside هەردوو پێکهاتەی سروشتیی رووەکی Centella Asiatica ن. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
Madecassoside و Asiaticoside جیاوازییان لە چییە؟
هەردووکیان لە رووەکی Centella Asiatica دێن، بەڵام کارکردیان جیاوازە. Madecassoside زیاتر ئەلتەهاب دەبڕێتەوە و چەرمی هەستیار ئارامدەکات، Asiaticoside زیاتر کۆلاجین زیاددەکات و چەرم نوێدەکاتەوە.
کامیان بۆ چەرمی هەستیار باشترە؟
بەگشتی Madecassoside بۆ چەرمی هەستیار و سووڕبووی باشترەکەیە، چونکە ئەلتەهاب دەبڕێتەوە و بادەوەکەی چەرم چاکدەکاتەوە.
دەتوانرێت هەردووکیان پێکەوە بەکاربهێنرێن؟
بەڵێ، هەردووکیان پێکەوە بەکاردەهێنرێن و تەواویەکتریان دەکەن. زۆر بەرهەمی چەرمی باش ئەم هەردووکیانیان تێدایە بۆ ئەوەی کاریگەریی زیاتر بدەن.
ئایا ئەم پێکهاتانە بەسەرم دێن؟
ئەم هەردووکیان لە ژمارەی ئەو ئینگرێدیەنتانەن کە زۆر باش تاقی دەکرێنەوە. بەڵام وەک هەر بەرهەمێکی دیکە، باشترە ئەوەی باوەڕت پێیە کەمێک بەکاربهێنیت لە سەرەتاوە بۆ ئەوەی دڵنیابیتەوە کە گیانکێشییەکت نییە.
Asiaticoside بۆ کاریگەریی پیری چەنده ئامادەیە؟
وتارەکانی زانستی نیشانیان داوە Asiaticoside دەتوانێت خانەکانی کۆلاجین هەڵبستێنێت، ئەمەش دەتوانێت بە بەشێکی چارەسەری نیشانەی پیری بژمێردرێت. بەڵام ئەمەش لەگەڵ ژینگەیەکی چەرمپاراستنی تەواو باشترە.
ئایا لە چەرمی روونەکان (oily skin) بەکاردێن؟
بەڵێ، ئەم هەردووکیان لەگەڵ هەموو جۆرە چەرمێکدا باشن. کۆلاجین و کاریگەریی ئارامکردنی ئەلتەهاب تایبەت بە چەرمی چەور نییە و هەموان پێویستیان پێیەتی.
سەرچاوە زانستیەکان
- Bylka W, Znajdek-Awiżeń P, Studzińska-Sroka E, Brzezińska M. Centella asiatica in cosmetology. Postepy Dermatol Alergol. 2013;30(1):46-49.
- Brinkhaus B, Lindner M, Schuppan D, Hahn EG. Chemical, pharmacological and clinical profile of the East Asian medical plant Centella asiatica. Phytomedicine. 2000;7(5):427-448.
- Huang SS, Chiu CS, Chen HJ, Hou WC, Sheu MJ, Lin YC, Chiang YC, Huang GJ. Antinociceptive activities and the mechanisms of anti-inflammation of asiatic acid in mice. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:426219.
- Jiang T, Guan Y, Chen Y, Yao H, Gu J. Madecassoside alleviates LPS-induced inflammation in macrophage cells through suppression of NF-κB signaling pathway. Biomed Pharmacother. 2018;104:835-842.
- Maquart FX, Bellon G, Gillery P, Wegrowski Y, Borel JP. Stimulation of collagen synthesis in fibroblast cultures by a triterpene extracted from Centella asiatica. Connect Tissue Res. 1990;24(2):107-120.
- Shukla A, Rasik AM, Dhawan BN. Asiaticoside-induced elevation of antioxidant levels in healing wounds. Phytother Res. 1999;13(1):50-54.
- Paocharoen V. The efficacy and side effects of oral Centella asiatica extract for wound healing promotion in diabetic wound patients. J Med Assoc Thai. 2010;93(Suppl 7):S166-70.