ڕێتینۆل چییە؟ — ئەوەی دەتەوێ بزانیت

ڕێتینۆل چییە و لە چییەوە درووستبووە؟

ڕێتینۆل جۆرێکی ڤیتامینی A ە کە لە چەوری تەئم دەبێت — مانای ئەوەی لەگەڵ رووناو و چەوری تەئم باشتر ڕزگاردەبێت. ئەمە بەشێکە لە کۆمەڵێک مادەی پەیوەندیدار کە پزیشکان و زانایانی پێست پێیان دەڵێن "ڕێتینۆیدەکان". لەناو ئەم کۆمەڵەدا مادەکانی وەکو ڕێتینۆل، ڕێتینال، و ئاسیدی ڕێتینۆیک هەن کە هەر یەکێک رادەیەکی جیاوازی چالاکیی بیۆلۆژیی هەیە.

ڕێتینۆلی بەکارهاتوو لە بەرهەمی دەرمالە کۆزمەتیک شێوەی "ئازادی ئەلکۆلی" دەبێت، کە واتا بە ئاسانی دەتوانێت بچێتە ناو پێست و کاری خۆی بکات. ئەمە جیاوازیی زۆری هەیە لە ڕێتینۆیدەکانی تری وەکو ڕێتینیل پالمیتات کە دەبێت ئەوەندە گۆڕانی زیاتری ببینن پێش ئەوەی کاریگەریان هەبێت.

ڕێتینۆل چۆن لەناو پێستدا کاردەکات؟

کاتێک ڕێتینۆل لەسەر پێستدا دادەنرێت، لەناو چەرمدا کردنەوەیەکی هەنووکەیی ئەنزیمی دەبێت: یەکەم ئەنزیمی "ڕێتینۆل دیهایدرۆجینیز" ڕێتینۆل دەگۆڕێتەوە بۆ ڕێتینال، پاشان ئەنزیمێکی تر ڕێتینال دەگۆڕێتەوە بۆ ئاسیدی ڕێتینۆیک. ئەم مادەی کۆتاییە ئەوەیە کە بە ڕاستی کارەکەی دەکات: بە پەیوەستبوون بە ریسێپتەری تایبەت لەناو خانەکاندا، شێوازی کارکردنی خانەی پێستەکە دەگۆڕێت.

کاریگەرەکانی ئەم پرۆسەسە دیارترین: خێرایی نوێبوونەوەی خانەکانی پێست زیادئەکات، کە واتا خانە کۆنەکان زووتر دەکەون و خانە نوێکان شوێنیان دەگرنەوە. ئەمەش ئەوەندە گرنگە چونکە لەگەڵ تەمەن ئەم پرۆسەسە هەستیار دەبێت — پێستەکە زووتر "دیاری دەکات" کە خستەتوانی.

ڕێتینۆل بۆ کێ سوودمەندترە؟

بە گشتی ڕێتینۆل گونجاوی هەموو جۆرەکانی پێستە، بەڵام ئەو کەسانەی کە زۆرترین سوود پێیان دەگاتەوە ئەوانەن کە نیگەرانی چین و داماوی پێستن، کە رووکەی پێستیان نائەسوودەکانە یان دەوروژانیبێت، یان جووتی خالیی پێستن کە کارگێڕیی شتایشکراوی هەیە. سەرەڕای ئەوەش، کەسانێک کە پێستیان کونیان هەیە یان بەشداری لەگەڵ "ئەکنێ" هەیانە زۆر جار سوودیان لێ دەگاتەوە.

بەڵام هەندێک کات پێویستە باشتر بیر لێکەیتەوە: لەکاتی دووگیانی و مامناوەند، لەکاتی ئەگزیمای ئاگرگرتوو یان ڕووسەسیای بەهێز، پێشوازیی پزیشک یان پیشەیی پێستخۆشی زۆر باشترە. پێستی ھەستیارەکان دەتوانن ڕێتینۆل بەکاربهێنن، بەڵام پێویستە لە کۆنسەنترەیشنی کەم دەست پێبکەن و بە هێواشی پێشبچن.

چۆن دەست پێبکەیت و چۆن بەکاریبهێنیت؟

خاڵی یەکەم و گرنگترین خاڵ ئەوەیە: لە کۆنسەنترەیشنی کەم دەست پێبکە. زۆرەک پزیشکی پێست پێشنیار دەدەن لە 0.025% یان 0.05% دەست پێبکەیت. لە چوار هەفتەی یەکەم شەو تا دوو شەو لەهەفتەیەک بەکاریبهێنە — ئەوەندە بەس. ئەمەش بۆ ئەوەیە کە پێستەکەت بتوانێت هەڵسازگاربێت و ئازارت نەدات.

ڕێتینۆل هەمیشە لە شەودا بەکاریبهێنە، چونکە ڕووناکی خۆر دەیتوانێت لەناو کاتی دیاریکراودا کاریگەریی بزرێنێت. پێش بەکارهێنان، پێستەکەت پاک بکەرەوە و هێوایی بدە. پاشان تەنها ئەندازەیەکی کەمێک (قەدری دانەیەکی بزنی قوناغ) بۆ تەواوی رووی دابوژێنە و ژیران بکە. لەسەر کۆتاییش، بە مۆسچەرایزەرێکی باش پێستەکەت نەم بدەرێت.

"دەوری ناخۆش" ی ڕێتینۆل — مانای چییە؟

لە هەفتەکانی یەکەمی بەکارهێنانی ڕێتینۆل، هەندێک کەس وریژەی کەمێک، وشکانی، یان سووربوونی پێستی لەخۆدەبینێت. ئەمەش بە ناوی "ڕێتینایزەیشن" یان "دەوری ناخۆشی ڕێتینۆل" ناسراوە. ئەم دەوەرە پرۆسەسێکی ئاساییە کە دەرئەنجامی هەڵسازگاربوونی پێست لەگەڵ مادەکەیە، و لە زۆرەک کەسدا دوای 4 تا 6 هەفتە دەچێتەوە.

هۆکاری ئەمەش ئەوەیە کە ڕێتینۆل نوێبوونەوەی خانەکانی پێست خێر دەکاتەوە، بەڵام لە هەمان کاتدا چرکەیەک کارکردنی "پردەی ڕووی پێست" کەم دەخاتەوە — ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی ئاوی پێست خێراتر بچێتەرەوە. بۆ ئەوەی ئەم دەوەرە کەم بکەیتەوە، گرنگە لەگەڵ ڕێتینۆل مۆسچەرایزەری باش بەکاریبهێنیت و ژوان خۆشکار نەبیت.

پرسیاری باو

زیاتر بزانە