دەرماتیتی دەوری دەم و بەریەری پێستی
زانیاری خێرا
- ئەم نەخۆشییە زۆرتر لە ژنانی نێوان ٢٠ تا ٤٠ ساڵدا دەبینرێت، بەڵام منداڵیش دەیگرێت
- تووشبوونی پێستی لە ناوچەی دەوری دەم لە جیاترینەکانیتری ئەمێن، چونکە پێستییەکەی ئەوێ زۆر نازکتر و ئامادەتری ئازارە
- دوور کەوتنەوەی لە کرێمی ستەرۆیید و دیفاستی فلۆر یەکێک لە گرنگترین هەنگاوەکانی باشبوونەوەیە
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
دەرماتیتی دەوری دەم چییە؟
دەرماتیتی دەوری دەم جۆرێکی ئالوزی پێستییە کە بە دانەی سووری بچووک، دانەی چرکین و کەمێک پووستکەنانەوە دەردەکەوێت — بەتایبەتی دەوری دەم، دەوری لووت و نێو چەناگەکە. ئەم نەخۆشییە کاتژمێر بە ئاکنی یان رۆزاسێا تێکدەدرێت، بەڵام شێوازی ئەمریشی خۆی هەیە.
لە ناوەندی ئەم نەخۆشییەدا بەریەری پێستی جێگای گرنگی هەیە. بەریەری پێستی پارێزگاری خودکاری جەستەیە لە دژی ئازار، مکرۆب و مادەی کیمیاوی دەرەکی. کاتێک ئەم بەریەرە خراپ دەبێت، ئەوکات ئازارکەرەکان بە ئاسانی دەتوانن بگەنە قوناغی خوارتری پێست و ئەوێ دەیانکاتە هانیانکردنی بەشداریکارانی ئیمیوونی.
دانەی سووری بچووک یان چرکین دەوری دەم، بینی و چەناگە — یەکێک لە زیاترین نیشانەی دەرماتیتی دەوری دەم.
پێست لە ناوچەی کاریگەر کەمی شلیی هەستدەکات و ئەستووریی رووی پێست دەریەکەوێت.
ناوچەی کاریگەر دەتوانێت بسووتێت یان تووژیی هەستبکرێت، بەتایبەتی کاتێک کرێم یان ماچی دان دەمالرێت.
ئەم نەخۆشییە تاکو هۆکارەکانی ناسرابن و دوور کراونەتەوە، دەتوانێت بەردەوام بگەڕێتەوە.
بۆچی ناوچەی دەوری دەم ئامادەتری ئازارە؟
پێست لە سەری مرۆڤ یەک شێوەیەکی نییە — عەزمی پێستی، بژمارەی قوناغی چرووی و ئامادەبوونی چەربی لە شوێنەکانی جیاوازدا جیاوازن. ناوچەی دەوری دەم پێستێکی نازکتری هەیە، بەردەوام بە کێشان و جووڵانی ئازووی دەم دەخاتە ژێر کاریگەری فیزیکی، و لەگەڵ مزی دەم بەردەوام دەخاتە پەیوەنددا. ئەم تایبەتمەندییانە یەک دێنە سەر یەکتر تا ئەم ناوچەیە ببێتە یەکێک لە ئامادەترینەکان بۆ خراپبوونی بەریەر.
لە پێستی سالم، سێرامیدەکان — کە جۆرێکی چەربی خودکاری پێستن — بەشێکی زۆری چرووی بەریەرەکە دادەپۆشن. لە کەسانی تووشبووی دەرماتیتی دەوری دەم، ئەم سێرامیدەکان کەمدەبنەوە و پێست دەستی دەدات بە دواخستنی شلی — ئەمیش دەیکاتە ئازارتر و ئامادەتر بۆ نەخۆشی دووبارە.
هۆکارەکانی سەرەکی: چی بەریەری پێست دەشکێنێت؟
یەکێک لە باشترین ناساوەکانی هۆکارەکانی دەرماتیتی دەوری دەم، بەکارهێنانی کرێمی ستەرۆییدییە. لەسەر رووی پێست سوودبەخشی خوار دەخات و پووستیش دەچەمێنێت، بەڵام بەکارهێنانی دراژە مامەڵە لەگەڵ بەریەری پێست دەکات — دائەسپێنی سێرامید دەکات و مامەڵەی پێستی خراپ دەکات. کاتێک ئەم کرێمە دەپچڕدرێتەوە، نەخۆشییەکە بەهێزتر دەگەڕێتەوە.
لەگەڵ ئەمەیشدا، دیفاستی فلۆر، پێرستەی خۆشبۆکراو، کرێمی قورس و خراپ کەرب — هەموویان دەتوانن بەریەری پێستی ناوچەی دەوری دەم خراپ بکەن. ناسینی ئەم هۆکارانە یەکەم هەنگاوی جووتکردنی نەخۆشییەکەیە.
شێوازی باشکردنەوەی بەریەر: چی بکەیت، چی نەکەیت؟
کاتێک پزیشکی پێست چاودێرییەکەت دەکات، زۆربەی جار دەرمانی تایبەت دەدات — وەک ئەنتیبیۆتیک یان مادەی ئازەلاییک ئاسید. بەڵام ئەم دەرمانانە بەتەنها کێشەی بنچینەیی بەریەر چارەسەر ناکەن. پشتگیری بەریەری پێست لەگەڵ چاودێرییەکەدا دەتوانێت باشبوونەوە خێراتر بکات و دووباربوونەوە کەم بکاتەوە.
لە ئەم رووەوە، CIRÈLL وەک برانێکی دەرموکۆزمێتیک باڵدار کرێمێکی دانیپاویی بۆ ناوچەی دەوری دەم پێشنیاز دەکات کە بتوانێت پشتگیری بەریەری پێست بکات، بەڵام هەمیشە گرنگترین هەنگاو ئەوەیە پزیشکی پێستەکەت چاودێرییت بکات. لەگەڵ ئەمەیشدا، دووری بگرەوە لە دیفاستی فلۆر، پێرستەی خۆشبۆکراو و هەر کرێمێک کە ستەرۆیید تێدایە — ئەمەیان بنچینەی "سفر کردنەوەی" بەریەرەکەتن.
سێرامید و مادەکانی دیکە: چۆن بەریەر باشدەبێتەوە؟
باشکردنەوەی بەریەری پێست تەنها پشت بە یەک مادەیەک ناببەستێت. سێرامیدەکان کە بەریەری سروشتی پێست دووبارە دەدەنەوەسەر، مادەی مادێکاسۆسایید کە کاریگەری ئارامکردنیی هەیە، و ئێکتۆین کە پێستی تێکچووی پاراستن دەکات — ئەمانە یەکێک لە باشترین تەرکیبانەن بۆ ئەم جۆرە ئازارانە. کاریگەری تەواوی ئەم مادانە لە کاتێک دەردەکەوێت کە لەگەڵ یەکدیدا بەکاردێن.
گرنگترین ئەوەیە: ئایا مادەکانی بەکارهێنراوی بەریەرپشتگیری هاوکات لە دوای گرتنەوەی دەرمان بەکاردێن؟ زۆری توێژینەوەکان دەڵێن ئەوانەی هەر دوویانیان تووی بکەن — هەم دەرمانی پزیشکی هەم پشتگیری بەریەری پێست — خێراتر خاسدەبنەوەوە.
حاڵەتێکی تر کە لەوانەیە نیشانەکانی لێک بچێت جۆشووی هۆکارگرتوو لە ماسکـە.
کۆتایی
ئەم نەخۆشییە زۆرتر لە ژنانی نێوان ٢٠ تا ٤٠ ساڵدا دەبینرێت، بەڵام منداڵیش دەیگرێت. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
دەرماتیتی دەوری دەم چۆن دەناسرێتەوە؟
زۆرتر لەلایەن پزیشکی پێستەوە دەناسرێت. نیشانەکانی دانەی سووری بچووک، کەمێک چرکین، پووستکەنانەوە و سووتانی ناوچەی دەوری دەم، بینی و چەناگەن. ئەگەر ئەم نیشانانەت هەیە، باشترە پزیشکی پێست ببینیت.
ئایا ستەرۆیید دەتوانێت ئەم نەخۆشییە خراپتر بکات؟
بەڵێ، بەکارهێنانی دراژەی کرێمی ستەرۆیید لەسەر پێست یەکێک لە باشترین ناساوەکانی هۆکارانی ئەم نەخۆشییەیە. لەسەر رووی خۆی خاسی دەکاتەوە، بەڵام مامەڵەی بنچینەیی بەریەری پێست دەکات و کاتێک دەپچڕدرێتەوە، نەخۆشییەکە بەهێزتر دێتەوە.
ئایا دیفاستی فلۆر رووی باری نەخۆشییەکە دەکاتە خراپ؟
باوەڕی ئەوەیە کە بەلێ — دیفاستی فلۆر یەکێک لە ئازارکەرەک
چۆن دەرماتیتی دەوری دەم دەرمان دەکرێت؟
زۆرجار پزیشک ئانتیبیۆتیکی دەمەوێژ وەک تێترەسایکلین یان مێترۆنیدازۆل پێشنیار دەکات، هەروەها پەرهێزکردن لە کرێمی ستەرۆیید و بەرهەمی خواردنەوەی فلۆردار پێویستە.
ئایا ئەم نەخۆشییە گواستراوەیە؟
نەخێر، دەرماتیتی دەوری دەم گواستراوە نییە و لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر ناگوازرێتەوە، بەڵام دەتوانێت لەبەر هۆکارە جیاوازەکانی ژیانی ڕۆژانە دەربکەوێت.
سەرچاوە زانستیەکان
- Tempark T, Shwayder TA. Perioral dermatitis: a review of the condition with special attention to treatment options. Am J Clin Dermatol, 2014.
- Jansen T, Plewig G. Perioral dermatitis: a pathogenic concept. Hautarzt, 2011.
- Ljubojevic S, Basta-Juzbasic A. Steroid dermatitis resembling rosacea: aetiopathogenesis and treatment. J Eur Acad Dermatol Venereol, 2005.
- Elias PM. Skin barrier function. Curr Allergy Asthma Rep, 2006.
- Feingold KR, Elias PM. Role of lipids in the formation and maintenance of the cutaneous permeability barrier. Biochim Biophys Acta, 2014.
- Bylka W, Znajdek-Awiżeń P, Studzińska-Sroka E, Brzezińska M. Centella asiatica in cosmetology. Postepy Dermatol Alergol, 2020.
- Buenger J, Driller H. Ectoin: an effective natural substance to prevent UVA-induced premature photoaging. Skin Pharmacol Physiol, 2012.
- Wollenberg A, Szabo K, Oppel E, et al. Perioral dermatitis — a post-COVID era review of pathogenesis and treatment. J Dtsch Dermatol Ges, 2021.