تیتکێنەرەکانی ئێگزەما: لە چی دووری بگرەوە؟
زانیاری خێرا
- پێستی تەندروست وەک دیوارێک کار دەکات — کاتێک ئەو دیوارە کەمزۆر دەبێت، ئێگزەما ئاسانتر دەتووڕێتەوە
- نه ئاوی گەرم نه بەرپرسی سابون — هەردووکیان دەتوانن پێست زیان بگەیەنن
- هەموو وەرز تیتکێنەری خۆی هەیە، بۆیە پاراستنی پێست پێویستی بە گۆڕانکاری وەرزانەی هەیە
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
ئێگزەما چۆن دەتووڕێتەوە؟ رۆڵی دیواری پێست
پێستی مرۆڤ وەک دیوارێکی بەرپاراستەوە کار دەکات — بەشێکی سەرەکی ئەو دیوارە پێکهاتەکانی چەوری (لیپیدن) کە ئەم لایەیە دروست دەکەن. یەکێک لە گرنگترین ئەم پێکهاتانە "سیرامید" ناوی پێ دەکرێت. کاتێک ئەو پێکهاتانە کەم دەبن یان خراپ دەبن، ئاو لە پێست دەرئەچێت و ئازاردەر و ئەلەرجیدارەکان ئاسانتر دەچنە ناو پێست — ئەمەش هۆکاری سەرەکیی ئێگزەماست.
زۆرێک لە کەسانی ئێگزەمایان هەیە لە بنەمایەکی جینیاتی (کوانسی) دا کەمبوونی فیلاگرین هەیە — پرۆتینێکی گرنگ بۆ چاکبوونی دیواری پێست. ئەمەش وا دەکات پێست بەرامبەر تیتکێنەر زیاتر هەستیار بێت. پس فامکردنی ئەم بنەماینه یارمەتی دەدات بزانین بۆچی تیتکێنەران هێزیان هەیە.
زۆرجار پاش تەماسی پێست لەگەڵ ئەلەرجیدار یان کیمیایی دیارده دەکات — نیشانەیەکی سەرەکیی ئێگزەمای تووڕەبووەوەیه.
کاتێک دیواری پێست کەمزۆر دەبێت، ئاو لەناو پێست دەرئەچێت و پێست زەق، هەین و توردەبێت — بەتایبەتی لە زستاندا.
خارش نیشانەی سەرەکیی ئێگزەمایه و زۆرجار لەگەڵ تەماسی پەرفیوم، توزی ماڵ، یان جلی پەشمین زیاد دەبێت.
لە قۆناغی تووڕەبوونەوەدا، دەکرێت شووشتە بچووکەکان لە سەر پێست ئاو پێ کۆبێتەوە — ئەمەش نیشانەی تووند بوونی ئەلەرجی یان تەندووستییە.
جۆرەکانی سەرەکیی تیتکێنەری ئێگزەما
«تیتکێنەرەکان بە پێنج کۆمەڵ دابەش دەبن: شتە کیمیاییەکان (وەک سابون و پەرفیوم)، ئەلەرجیدارەکانی هەوا (وەک توزی ژووران)، گەرمای زیاد و زۆرخوی کەم، ستрessen، و هەندێک جۆر خواردن. هەریەکەیان بە شێوازێکی جیاواز دیواری پێست خراپ دەکەن و ئێگزەما تووڕدەکەنەوە.»
سابونە کیمیاییەکان — بەتایبەتی ئەوانەی SLS (سۆدیۆم لاوریل سولفات) تێیدایە — و پەرفیومی دەستکرد لە زۆرترین تیتکێنەرەکانن. ئەمانە پاشکانی چەوری سروشتی پێست لەناو دەبەن و دیوارەکه کەمزۆر دەکەن. بۆیە هەمیشه بۆ بەرهەمی پێست ئەوانەی بدوزنەوە کە بێ پەرفیوم بن و pH نزیک بە ٥.٥ داشن.
تیتکێنەرەکانی زۆر جار لێیان تێناپەڕین
ئاوگرتنی درێژخایەن بە ئاوی گەرم یەکێکە لە زۆرترین هۆکارانەی پێستی ئێگزەمایی خراپ دەکات — بەڵام زۆر کەس تێیان ناگات. ئاوی سەرشۆرەکان پێویستە لە نێوان ٣٦-٣٨ پلەی سەلسیۆس بێت و کاتی ئاوگرتن لە ٥ تا ١٠ خولەک زیاتر نەبێت. پاش ئاوگرتن پێویستە پێست بە نەرمی وێ بکەیت — نه لێی ببژدرێت — و نزیک بە ٣ خولەک دواتر نەمکراوەکەت بنێیت.
شتی دیکەی زۆر جار لێی تێناپەڕین: جلی پەشمین کە ڕاستەوخۆ دادەنرێت سەر پێست، ئامراز و ئامادەکاری ماڵی کە بۆن و مادەی کیمیاییی توندیان تێدایە، و هەروەها گۆڕانی یەکلایەیی لە گەرمای ژوور. هەموو ئەمانە بە کەمترین سەرنجدان پێست ئازاردەدەن.
وەرزەکان و کاریگەریان لە سەر ئێگزەما
لە زستاندا، هەوای سارد لەگەڵ گەرمکەری ماڵەوە وا دەکات ئاوی هەوا زۆر کەم بێت. ئەمەش پێست زەقتر و هەستیارتر دەکات. لە ئەم وەرزەدا پێشنیار دەکرێت ئەم دابەزینی ئاوی پێستە بە بەکارهێنانی نەمکراوەی گرانت یان کرێمی کە سیرامیدی تێدایە، ئامادە بگیریت — دوجار لە ڕۆژدا.
لە هاویندا، خوی کردن و ئاو و خۆڵەکەی شنا (کلۆر) لە هەستیاری پێست زیاد دەکەن. شویکردنەوەی پێست لەگەڵ ئاوی سارد پاش شنا، و نەمکراوەی خێرا بەکارهێنان، دەکرێت یارمەتی بدات. لە هەریەک لە ئەم وەرزانەدا، پاراستنی دیواری پێست سەرەتای هەموو شتێکه.
چۆن دیواری پێست دوبارە دروست دەبێتەوە؟
دووری گرتنەوە لە تیتکێنەر پێویستە، بەڵام بە تەنها پێویان نیییە — پێست پێویستی بە چاکبوونەوەی دیوارەکەشی هەیە. سیرامید، کۆلێستیرۆڵ و ئەسیدی چەوری سروشتی پێکهاتەکانی سەرەکین کە دیواری پێست پی دروست کراوە. بەکارهێنانی بەرهەمێک کە ئەم پێکهاتانەی تێدان دەکرێت رول گرنگی ببینێت لە چاکبوونی ئێگزەما. CIRÈLL لە بەرهەمەکانی خۆیدا ئەم سێ پێکهاتەیە بە رێژەکانی نزیک بە رێژەی سروشتی پێست بەکار دەهێنێت، تا دیواری پێست زیاتر بتوانێت بەرامبەر تیتکێنەر بوەستێت.
کاتێک سیرامید تێرخانی دیواری پێست کرد، پێست هەستیاری کەمتری بەرامبەر تیتکێنەر نیشان دەدات و پێداچوونەوەکان (فلئاپ) کەمتر دەبن. ئەمەش واتای کەمتر پێویستی بە دەرمانی گوردی (کۆرتیکۆستیرۆید) دەبێت — کەچی دیواری پێست بە شێوەیەکی سروشتی چاک بکرێتەوە.
سەرباری ئەم هۆکارە گشتیانە، لیستێکی تەواوی هۆکارە هاندەرەکانی ئێگزیما هەیە.
سەرباری هاندەرە گشتییەکان، شێوازێکی دووبارەبووەوە ئیکزیمای وەرزیییە.
کۆتایی
پێستی تەندروست وەک دیوارێک کار دەکات — کاتێک ئەو دیوارە کەمزۆر دەبێت، ئێگزەما ئاسانتر دەتووڕێتەوە. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
ئایا هەموو کەسی ئێگزەمایی تیتکێنەری یەکسان دەبێت؟
نەخێر، تیتکێنەرەکان لە کەسێک بۆ کەسی دیکه جیاواز دەبن. هەندێ کەس لە پەرفیومی هەست دەکات، هەندێکی دیکه لە ئاوی گەرم یان جلی پەشمین. پێویستە خۆت تاقی بکەیت بفەمیت کام شتانە تیتکێنەرەکانت.
چۆن دەزانم کام شت ئێگزەمام تیتکێنی؟
ئەڤەنتری ئازاری پێست بنووسە — یادداشت بکە کە چی خواردووتە، کام بەرهەمت بەکار هێناوە، ئایا پەرفیومی تایبەتی بوو یان هەوا گۆڕا. ئەم ئازمایشتنەی کاتی یارمەتیدەر دەبێت پزیشکت بدۆزێتەوە.
ئایا هەموو سابون و شامپووەکان بۆ ئێگزەما زیانبەخشن؟
نەخێر، بەڵام ئ
ئایا خواردنەکان دەتوانن ئێگزەمام تیتکێنێن؟
بەلێ، هەندێک خواردنی وەک شیر، هێلکە و ئازووکەکان دەتوانن لە هەندێک کەسدا ئێگزەما تیتکێنن، بەڵام ئەمە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی دیکە جیاواز دەبێت.
ئایا کەشوهەوا و گەرمی زیاد دەتوانێت ئێگزەما خراپتر بکات؟
بەلێ، گەرمی زیاد و ئارەق کردن بە گشتی دەتوانێت ئێگزەما تیتکێنێت و ئێش و تیتکێنانەکە زیادتر بکات.
سەرچاوە زانستیەکان
- Leung DYM, Bieber T. Atopic dermatitis. Lancet. 2003;361(9352):151-160.
- Palmer CN, Irvine AD, Terron-Kwiatkowski A, et al. Common loss-of-function variants of the epidermal barrier protein filaggrin are a major predisposing factor for atopic dermatitis. Nat Genet. 2006;38(4):441-446.
- Kabashima K. New concept of the pathogenesis of atopic dermatitis: interplay among the barrier, allergy, and pruritus as a trinity. J Dermatol Sci. 2013;70(1):3-11.
- Fluhr JW, Darlenski R, Angelova-Fischer I, Tsankov N, Basketter D. Skin irritancy and sensitization: mechanisms and new approaches for risk assessment. 1. Skin irritancy. Skin Pharmacol Physiol. 1999;12(5):255-270.
- Weidinger S, Novak N. Atopic dermatitis. Lancet. 2016;387(10023):1109-1122.
- Silverberg JI, Hanifin JM. Adult eczema prevalence and associations with asthma and other health and demographic factors: a US population-based study. J Allergy Clin Immunol. 2014;132(5):1132-1138.
زیاتر بزانە
کرێمی چاککردنەوەی پارێزەری پێستی CIRÈLL
بنەماکانی زانستی پارێزەری پێست کە لەم بابەتەدا باسکراون، بناغەی دانانی فۆرمولی CIRÈLL Biomimetic Tribarrier Cream پێکدەهێنن.
بینینی بەرهەم