دەرماتیتی سیبوریک و بەریری پێست: ئەوەی زۆرتر لە شوێنەوارە

دەرماتیتی سیبوریک چییە؟

دەرماتیتی سیبوریک نەخۆشییەکی پێستییە کە لە شوێنەکانی دووری بەرزی چەندەی رووندا دەکەوێت — وەک سەر، دەمار، دەوری لووت، پشتی گوێ و سنگ. ئەم کێشەیە بە ئاگردانەوە (ئینفلاماسیۆن) و فڵسفڵسبوونی پێست دیاردەبێت و درێژخایەنیشە، واتە جارەکانی باشبوون و جارەکانی خراپبوونی هەیە. زۆرجار خەڵک بە شوێنەوارەی ئاسایی دەیزانێت و گرنگیی نادەنێ، بەڵام ئەم کێشەیە لە ئاستێکی قووڵتردا پەردەی پاراستنی پێستت کاریگەر دەکات.

سێ هۆکار لەگەڵ یەکدا کام دروست دەکەن: زیادبوونی بەرهەمهێنانی رووند لەلایەن پێستەوە، زیادبوونی مانگاڵکی Malassezia، و وەڵامدانەوەی سیستەمی بەرگریی جەستەکە. ئەم سێ هۆکارە یەکتری دەخۆڕێنن و کۆتاییان بە لاوازبوونی چینی دەرەکی پێست (کە پەردەی سەرەوە پێی دەگوترێت) دەکات.

پەردەی پاراستنی پێست چۆن کار دەکات؟

پەردەی پاراستنی پێست (بەریر) وەک دیوارێک دەخزمەتێت: خەڵیە پێستیەکان وەک خشت دەبن و رووندەکان و شتومەکی دیکە وەک هاوسەنگێکیان نێوانیان پڕ دەکەنەوە. ئەم دیوارە دوو کاری سەرەکی هەیە — دەرببەرایی مایکرۆئۆرگانیزم و مادەی زیانبەخش لەدەرەوە، و جلۆگری لە دەرچوونی ئاوی پێست لە ناوەوە. کاتێک ئەم پەردەیە لاواز دەبێت، پێست هەم لاوازتر دەبێت بەرامبەر بەکتریا و مانگاڵک، هەم گێرانەوەیەکی بێوقوف دەست پێ دەکات.

لە دەرماتیتی سیبوریکدا، ئەم پەردەیە لە چەندین شوێنەوە خراپ دەبێت: بەرهەمهێنانی زۆری رووند ژینگەیەک دروست دەکات کە Malassezia تێیدا باشتر گەشە دەکات، ئەمەش بەدەوامی ئاگردانەوە بەرپا دەکات و پەردەکە باشتر ناتوانێت خۆی چاک بکاتەوە.

Malassezia، پەردەی پێست و ئاگردانەوە: خەڵکەیەکی نەقتاع

یەکێک لە سەرەکیترین هۆکارەکانی درێژخایەنبوونی دەرماتیتی سیبوریک ئەمەیە: پەردەی لاواز ئاسانتر ئیجازەی ستانیشتنی Malassezia دەدات، Malassezia مادەی ئاگردەرەوی بەرهەم دەهێنێت کە پەردەکەی زیادتر خراپ دەکات، پەردەی خراپ هەموو شتی دیکەی زیانبەخشیش دەهێڵێتە ناوەوە — و خەڵکەیەکە بەردەوام دەخزمەتێت. ئەمەش ئەو هۆیەیە کە بەتەنها بەکارهێنانی دەرمانی دژی مانگاڵک (ئانتیفونگال) کافی نییە — پەردەکەش دەبێت چاک بکرێتەوە.

جگە لەمەش، زیادبوونی Malassezia کاریگەری لە ئاستی باکتریای سودمەندی پێستیش هەیە. ئەمەش ژینگەیەک دروست دەکات کە هەم دەرماتیتی سیبوریک و هەم کێشە پێستیی دیکەش ئاسانتر بەرپا دەبن. زانایانیش ئاماژەیان پێکردووە کە مەکانیزمێکی ئاوتای تێکەڵ بوونی هەیە لەگەڵ بەزەهر (رۆزاسێا) و کێشەکانی پەیوەندیدار.

شوێنەوارەی سەر تایبەتمەندییەکی خۆی هەیە؟

سەری پێست لە بەشەکانی دیکەی جەستەوە زیاتر غدەی چەندەی رووندی تێدایە، بۆیە Malassezia تێیدا زیاتر دیاردەبێت. کێشەیەکی تایبەت لەمجادا ئەوەیە کە سەری پێست ڕۆژانە بەرامبەر شامپووی دەکەوێت. شامپووکانی قووڵ و قووڵ کە مادەی پاککەرەوەیان زۆرە (بەتایبەتی سولفات) دەتوانن لایەکی پێستی کە پێشتریش لاواز بووە زیاتر خراپ بکەن و نیشانەکانیان خراپتر بکەنەوە.

بۆیە پسپۆڕانی پێستی زۆرجار پێشنیاری شامپووی دژی مانگاڵک تەنها ناکەن — بەڵکو شامپووکانیش کە pH-ی هاوسەنگیان هەیە و لاوازتر لە جۆری پاکەری تیایدا بەکاردێن باشتر دەزانرێن. هەروەها لەو ئەوکاتەیش دا که دەست دەچیت بەرپرسایەتی پێستی دەمت بگرێت، پاککەرەوەکانی کۆپووک و ئەوانەی ئەلکۆلیان زۆرە لە خزمەتی درێژخایەن نیین، چونکە پەردەی پێست لاوازتر دەکەن.

چاکردنەوەی پەردەی پێست لە دەرماتیتی سیبوریکدا

چارەسەری سەرەکی دەرماتیتی سیبوریک لە دوو ئاستدا دەبێت بیرپێوەکرێت: یەکەم، کۆنترۆڵکردنی Malassezia؛ دووەم، چاکردنەوە و پاراستنی پەردەی پێست. بەتەنها گرتنەبەری یەکێکیان تێکچوونی ئەم خەڵکەیە نابڕێت. ژیراوانەترین ئامادەکاری ئەوەیە کە هەر دووی بیگرێتەبەر لە هەمان کات. لەو ڕووەوەش برانداتیکی CIRÈLL دیزاینی بەرهەمەکانی سەبارەتکردووە بە شتومەکی پشتگیریکەری پەردەی پێست — بەبێ ئەوەی ئاگردانەوەکە زیادتر بکات.

لەم پرۆسەدا پێویستە لەو شتانەیش بزانیت کە دەتوانن کار خراپ بکەن: ئەگزولیەنتی قووڵ (وەک AHA و BHA) کاتێک بەشێوەی نادروست بەکاردەهێنرێن، پەردەی کە پێشتریش لاوابووە زیاتر خراپ دەکەن. هەروەها ئەلکۆلی بە رێژەی بەرز، بۆنی تیز و پاککەرەوەی سولفاتدار جگە لەمەش زیانبەخشن. ئامادەکاری پاک، سادە و نەرم هەمیشە باشترین هەڵبژاردنە.

لەبەرئەوەی پێستی سەر پەیوەندیی بەم دۆخەوە هەیە، تێگەیشتن لە بەریەری پێستی سەر و ڕاستیی جۆشوو پێویستە.

کۆتایی

دەرماتیتی سیبوریک لە شوێنەکانی پێستدا دروست دەبێت کە بەرپرسی بەرهەمهێنانی رووندە، وەک سەری، برووی چاو، لەدوای گوێ و سنگ. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.^{Borda & Wikramanayake, 2015}

پرسیاری باو

زیاتر بزانە