ئایا پێست هەناسە دەدات؟ ڕاستی زانستی دەربارەی پێکهاتە چڕەکان
زانیاری خێرا
- زیاتر لە %98ی ئۆکسجینی پێویستی جەستەت لە سییەکانەوە بە ڕێگەی خوێن دێت، نەک لە پێستەوە.
- پێکهاتە چڕەکان (وەک ڤازلین) کار دەکەن بۆ ڕێگریکردن لە لەدەستدانی ئاو، نەک ڕێگریکردن لە ئۆکسجین.
- ئەم ئەفسانەیە سەرچاوەی لە تاقیکردنەوەی کۆنی سەدەی ١٩ەوە دێت کە بە هەڵە تێگەیشتراوە.
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
پێستت لە کوێوە ئۆکسجین وەردەگرێت؟
جەستەت ئۆکسجین لە ڕێگەی هەناسەدان بە سییەکانەوە وەردەگرێت، پاشان خوێن بۆ هەموو خانەکانی جەستەت دابەشی دەکات — لەگەڵ خانەکانی پێستیش. چینی دەرەوەی پێستت بنەڕەتی پێکهاتووە لە خانە مردووەکان کە پێویستیان بە ئۆکسجین نییە بۆ کارکردن، بۆیە بە واتای ڕاستەقینەوە هەرگیز 'هەناسە' نادات.
کەواتە پێکهاتە چڕەکان بەڕاستی چی دەکەن؟
پێکهاتەکانی وەک ڤازلین یان کەرەی شیا چینێکی باریک لەسەر پێستت دروست دەکەن کە دەرچوونی ئاو لێی خاو دەکاتەوە. ئەمە زۆر سوودبەخشە بۆ پێستی وشک یان زیانلێکەوتوو، چونکە کاتی پێدەدات خۆی چاک بکاتەوە بەبێ لەدەستدانی بەردەوامی شێ.
ئەفسانەی 'پێست خنکان' لە کوێوە هاتووە؟
دەگەڕێتەوە بۆ تاقیکردنەوەی زۆر کۆن لە سەدەی ١٩ کە جەستەی مرۆڤێک بە تەواوی بە بۆیاخی کانزایی پۆشرا و مرد — ئەمە بە هەڵە وەک 'خنکانی پێست' لێک درایەوە. بەڵام هۆکاری ڕاستەقینە تەواو جیاواز بوو و پەیوەندی بە نەمیشتنی ئەمڕۆ نییە.
چۆن پێکهاتەی چڕی گونجاو بۆ جۆری پێستت هەڵبژێریت؟
پێستی زۆر وشک یان زیانلێکەوتوو سوود لە پێکهاتەی چڕی بەهێز وەردەگرێت وەک ڤازلین یان کەرەی شیا کە پاراستنێکی زۆر لە لەدەستدانی ئاو دەبەخشێت. پێستی چەور یان تێکەڵ زۆرجار جێگرەوەی سووکتر گونجاوترە بۆی وەک سکوالان کە سوودی هاوشێوە دەبەخشێت بەبێ قورسی.
خوێندنەوەی لیستی پێکهاتەکان یارمەتیت دەدات بزانیت پلەی 'چڕی' چەندە: هەرچەندە پێکهاتەکە لە سەرەتای لیستدا بێت، پێست کاریگەری بەهێزتری لێی وەردەگرێت، ئەمە سوودبەخشە بۆ زانینی ئایا بەرهەمەکە بۆ وەرزی هاوین یان زستان گونجاوە.
کەی پێکهاتە چڕەکان بەتایبەتی سوودبەخشن؟
دوای پرۆسیجەرەکانی وەک لایەن بردنی کیمیایی یان لەیزەر، کاتێک بەریەری پێستت لە لاوازترین دۆخیدایە، بەکارهێنانی پێکهاتەیەکی چڕ وەک ڤازلین بۆ ماوەیەکی کورت دەبێتە ئامرازێکی پاراستنی بەهێز کە چاکبوونەوە خێراتر دەکات و سووریی و ئاڵۆزی کەم دەکاتەوە.
لە وەرزی زستاندا، یان لە کەشوهەوای زۆر وشکدا، زۆربەی جۆرەکانی پێست سوود لە چینێکی کۆتایی چڕ وەردەگرن لەسەر ڕووتینی ئاسایی بۆ ڕێگریکردن لە لەدەستدانی خێرای شێ کە لە وشکی هەوای دەوروبەرەوە دێت.
ئەفسانەیەکی تری باو کە شایانی ڕوونکردنەوەیە: ئایا کونەکان بەڕاستی دادەخرێن و دەکرێنەوە؟
کۆتایی
زیاتر لە %98ی ئۆکسجینی پێویستی جەستەت لە سییەکانەوە بە ڕێگەی خوێن دێت، نەک لە پێستەوە. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
ئایا کرێمە قورسەکان دەبنە هۆی جۆشوو چونکە پێست 'دەخنکێنن'؟
نەخێر، هۆکاری ڕاستەقینەی داخستنی کونەکان پەیوەندی بە گونجاوی پێکهاتەکەوە هەیە بۆ جۆری پێستت، نەک ڕێگریکردن لە 'هەناسەدان'.
ئایا پێستی چەور پێویستە دووربکەوێتەوە لە هەموو پێکهاتە چڕەکان؟
نەک بە پێویستی، بەڵام لەوانەیە پێکهاتەی سووکتر وەک سکوالان لە ڤازلینی قورس گونجاوتر بێت.
کەی بەکارهێنانی نەمیشتەرێکی چڕ زۆر سوودبەخشە؟
کاتێک وشکبوونێکی توند یان زیانی بەریەری پێست هەیە، لەوێدا یارمەتی هەڵگرتنی شێ دەدات و کاتی چاکبوونەوە پێست دەبەخشێت.
ئایا جیاوازی هەیە لە نێوان نەوتی خاو و ڤازلینی بەکارهاتوو لە کۆسمیتیکدا؟
بەڵێ، ڤازلینی کۆسمیتیک بە پلەیەکی پزیشکی بەرز پاڵاورساوە و پەیوەندی بە نەوتی خاوی ناپاڵاوراوەوە نییە.
سەرچاوە زانستیەکان
- Elias PM. Stratum corneum defensive functions: an integrated view. J Invest Dermatol. 2005;125(2):183-200.
- Stücker M, Struk A, Altmeyer P, Herde M, Baumgärtl H, Lübbers DW. The cutaneous uptake of atmospheric oxygen contributes significantly to the oxygen supply of human dermis and epidermis. J Physiol. 2002;538(Pt 3):985-994.
- Rawlings AV, Harding CR. Moisturization and skin barrier function. Dermatol Ther. 2004;17(Suppl 1):43-48.
- Simpson EL, Chalmers JR, Hanifin JM, et al. Emollient enhancement of the skin barrier from birth offers effective atopic dermatitis prevention. J Allergy Clin Immunol. 2014;134(4):818-823.
- Fiume MM, Bergfeld WF, Belsito DV, et al. Safety Assessment of Petrolatum as Used in Cosmetics. Int J Toxicol. 2015;34(3 Suppl):3S-23S.
- Elias PM, Feingold KR. Skin Barrier: From Basic Science to Therapeutic Strategies. Taylor & Francis; 2006.
- Baumann L. Skin ageing and its treatment. J Pathol. 2007;211(2):241-251.