پێپتایدی بەکر چییە؟ ڕۆڵی لە نوێکردنەوەی بەریکەری پێست
زانیاری خێرا
- پێپتایدی بەکر لە دەیەی ١٩٧٠ئەکاندا بۆ یەکەم جار لەلایەن زانایەکەوە کەشف کرا
- مۆلیکولەکەی بچووکە و ئەمەش یارمەتیدەدات ئاسانتر بە چینەکانی سەرووی پێستدا تێبپەڕێت
- هەم بەرهەمهێنانی کۆلاجینی هاوسەنگ دەکات، هەم خراپبوونی ئەویش دەیگرێتەوە
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
پێپتایدی بەکر چییە و چۆن کەشف کرا؟
لە ساڵی ١٩٧٣دا، زانای ئەمریکی دکتۆر لۆرێن پیکارت تواست بزانێت بۆچی خوێنی تەمەنجوانان و تەمەنپیران ئەگەری جیاوازییان هەیە. لە ئەم توێژینەوەیەدا کەشفی کرد کە مۆلیکولێکی بچووک بە ناوی GHK (کە لە سێ ئامینۆئەسیدی گلیسین، هیستیدین و لیزینی پێکدێت) ئەرکێکی گرینگی هەیە لە ئاکتیڤکردنی شانەکانی پێستدا. دواتر دەرکەوت کە ئەم مۆلیکولەی بچووکە لەگەڵ یۆنی بەکر (Cu²⁺) گرێ دەبەستێت و کۆمپلێکسێک دروست دەکات بە ناوی GHK-Cu.
ئەمڕۆ GHK-Cu یەکێکە لە باشترین تێکۆڵراوترین پێپتایدەکان لە بوارە دەرمانکۆزمێتیکییەکاندا. بچووکبوونی ئەم مۆلیکولە (نزیکەی ٣٤٠ دالتۆن) یارمەتیدەدات کە ئاسانتر بە چینە سەرووییەکانی پێستدا تێبپەڕێت. یۆنی بەکریش ئەو بەشەیە کە چالاکیی بیۆلۆژیی بە مۆلیکولەکە دەبەخشێت، چونکە بەکر کۆفاکتەرە بۆ ئەو ئەنزیمانەی دەستیان بەسەر بەرهەمهێنانی کۆلاجین و ئێلاستینداگرتووە.
چۆن کاری دەکات لەناو پێستدا؟
دەرمی پێست شانەی تایبەتمەندی دەریناوەی ئەم مۆلیکولەی بچووکەیان هەیە و ئەوی ناو شانەکە دەخاتە. GHK-Cu دەتوانێت فایبرۆبلاستەکانی پێست — کە ئەو شانانەن کە مەسئوولی بەرهەمهێنانی کۆلاجینن — چالاک بکات. هەر ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی کۆلاجینی جۆری یەکەم، سێیەم و چوارەم لەناو پێستدا. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم مۆلیکولەیە لەو ئەنزیمانەی دژبەرە کە کۆلاجینی هاوسەنگ لادەدەن، هەڵدەگرێتەوە.
لە هەمان کاتدا، GHK-Cu دەتوانێت لەسەر بەرهەمهێنانی سێرامیدیش کاریگەری مەرامدار هەبێت. سێرامید ئەو مادە چەوریەیە کە لە چینی دەرەوەی پێستدا هەیە و وەک دیوارێک ئاو لەناو پێست دەگرێت و دژی کاریگەری دەرەوەی زیانبەخش بەریكەری دروست دەکات. لە بەر ئەوەی GHK-Cu هەم بەرهەمهێنانی سێرامید و هەم پرۆتینەکانی بەریکەری پێستی باشتر دەکات، دەتوانین بڵێین ئەم مادەیە بەریکەری پێست لە چەندین ئاستەوە یارمەتی دەدات.
کاریگەرییەکانی لەسەر کۆلاجین و ئێلاستین
پێپتایدی بەکر لەو ماددانەیە نییە کە تەنها "بەڵێنیان دەدرێت" — توێژینەوەی زانستی هەیە لەپشتییدا. شیکارییە ژەنێتیکییەکان نیشانی داون کە GHK-Cu دەتوانێت لەسەر چەندین هەزار ژێن کاریگەری هەبێت، لەوانەش ئەو ژێنانەی کە بەستراونەتەوە بە بەرهەمهێنانی کۆلاجین، دژبەری ئۆکسیدانت و کنترۆڵی گریانەیی. ئەمەش ئەم مادەیە جیاوازی لە زۆربەی ئەو ماددانەی دیکە دەکات کە تەنها لەسەر یەک مەسەلە کار دەکەن.
تایبەتمەندییەکی گرینگی تریش ئەوەیە کە GHK-Cu هەم بەرهەمهێنانی کۆلاجین بەرز دەکاتەوە و هەم خراپبوونی ئەوی دەگرێتەوە. زۆربەی ماددەی دیکە تەنها یەکێک لەم دوو کارەیان دەکات، بەڵام ئەم دوو کاری یەکجاریکردنەوە بەریکەریی پێستی باشتر دەکاتەوە.
تواناکانی دژبەری ئۆکسیدانت و گریانەیی
یۆنی بەکر بەشێکی گرینگە لە پێکهاتەی ئەنزیمی سوپەرۆکسیددیسمیوتاز (SOD) کە یەکێکە لە بەهێزترین ئەنزیمە سروشتییەکانی پێستی دژبەری ئۆکسیدانت. ئەم ئەنزیمە ئەو رادیکاڵە ئازادانەی کە دەتوانن بە DNA، چەوری و پرۆتینی شانەکان زیان بگەیەنن، بێزیانیان دەکاتەوە. GHK-Cu لە ئەم ئەنزیمەدا دەستیارییەکی ڕیشەیی هەیە.
لەگەڵ ئەوەشدا، توێژینەوەکان نیشانی داون کە GHK-Cu دەتوانێت لەسەر ئەو نیشانەکانی گریانەیی کە لەناو پێستدا دەبینرێن، کاریگەرییێکی ئارامکەرانەی هەبێت. ئەمەش دەتوانێت بۆ ئەو پێستانەی کە بە ئاسانی ئاگرمان دەگرن یان سوور دەبنەوە سوودمەند بێت. مارکەی CIRÈLL لە فۆرمیولی هەندێک لە بەرهەمەکانیدا لە ئەم بنچینەیە سوود وەرگرتووە تا پشتگیری بەریکەریی پێست بکات.
دوای تێگەیشتن لە پێپتایدی سەلاقە، بەراوردێک پێپتایدی سەلاقە بەرامبەر ڕیتینۆلە.
کۆتایی
پێپتایدی بەکر لە دەیەی ١٩٧٠ئەکاندا بۆ یەکەم جار لەلایەن زانایەکەوە کەشف کرا. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
پێپتایدی بەکر بۆ چ جۆرە پێستێک گونجاوتره؟
بەگشتی پێپتایدی بەکر بۆ ئەو پێستانەی گونجاوە کە نیشانەی تەمەنی بڵاو بووەتەوە، وەک چین و ئازاربوونی پێست، یان ئەو پێستانەی کە بەریکەریان قەلس بووە. بەڵام پێست بە پێست جیاواز دەبێت و باشە پێش بەکارهێنان شیرمانی پسپۆڕ وەربگیرێت.
پێپتایدی بەکر کاری دەکات بۆ نوێکردنەوەی بەریکەری پێست؟
بەپێی بەڵگەکانی زانستی بەردەستمان، GHK-Cu دەتوانێت هەم سێرامید و هەم پرۆتینەکانی بەریکەری پێست بەhêz بکاتەوە. ئەمەش دەتوانێت بە جۆرێک کاری گواستنەوەی ئاو لە پێستەوە کەمتر بکات و پێستی تووکتر هەبێت.
ئایا پێپتایدی بەکر تەنها بۆ پێستی تەمەنجوانان گونجاوە؟
نەخێر، توێژینەوەکان نیشانیان داوە کە GHK-Cu دەتوانێت بۆ پێستی جیاواز سوودمەند بێت. وەک نموونە ئەو پێستانەی کە بەریکەریان قەلس بووە یان ئاستی کۆلاجینیان کەمتر بووە لە هەر تەمەنێکدا.
ئایا کاریگەری لایەنی مەترسیدار هەیە؟
بەگشتی، GHK-Cu لە ئاستی کۆزمێتیکیدا بەعەقڵانی بەکارهاتووە و کێشەیەکی گرینگی تۆمار نەکراوە. هەروەها پێویستە زانراوی بات کە بەکارهێنانی زۆر زیاد خۆی دەتوانێت پرۆسەی بەرهەمهێنان کەمتر بکات، بۆیە هەموو کات باشترین ئاست ئەوی پێشنیازکراو لە بەرهەمەکانیەتی.
GHK-Cu چ جیاوازییەکی هەیە لە پێپتایدەکانی دیکە؟
GHK-Cu لەوانی جیاوازەکانی زۆرترین شتە — ئەمە نەک تەنها کۆلاجین بەرز دەکاتەوە، بەڵکو ئەم دووکاریکردنی هاوکاتییەی هەیە: هەم بەرهەمهێنان پشتگیری دەکات هەم خراپبوونی دەگرێتەوە
سەرچاوە زانستیەکان
- Pickart L, Margolina A. Regenerative and Protective Actions of the GHK-Cu Peptide in the Light of the New Gene Data. Int J Mol Sci. 2018;19(7):1987.
- Pickart L, Vasquez-Soltero JM, Margolina A. GHK Peptide as a Natural Modulator of Multiple Cellular Pathways in Skin Regeneration. Biomed Res Int. 2015;2015:648108.
- Pickart L, Vasquez-Soltero JM, Margolina A. The human tripeptide GHK-Cu in prevention of oxidative stress and degenerative conditions of aging: implications for cognitive health. Oxid Med Cell Longev. 2012;2012:324832.
- Gorouhi F, Maibach HI. Role of topical peptides in preventing or treating aged skin. Int J Cosmet Sci. 2009;31(5):327-45.
- Pickart L. The human tri-peptide GHK and tissue remodeling. J Biomater Sci Polym Ed. 2008;19(8):969-88.
- Lintner K, Peschard O. Biologically active peptides: from a laboratory bench curiosity to a functional skin care product. Int J Cosmet Sci. 2000;22(3):207-18.