AHA BHA Güneşte Kullanım: SPF Zorunluluğu ve Güvenli Rutin
Öne Çıkan Bilgiler
- %10 glikolik asit (AHA) kullanımı stratum corneum kalınlığını ortalama %34 oranında azaltır; bu da UV penetrasyonunu belirgin biçimde artırır.
- AHA'lar keratinosit bağlarını çözerek korneositler arasındaki kohezyonu zayıflatır; böylece cildin doğal UV filtre kapasitesi düşer.
- 4 haftalık glikolik asit kullanımı sonrası güneş yanığı eşiği (minimal eritem dozu) plaseboya kıyasla istatistiksel olarak anlamlı biçimde azalmaktadır.
- CIRÈLL Biomimetik TriBarrier Sistemi, asit kullanımı sırasında ceramide + kolesterol + yağ asidi dengesini koruyarak bariyer incelmesini kompanse etmek üzere formüle edilmiştir.
- Sabah SPF uygulaması, akşam AHA/BHA rutini kullanan bireylerde güneş hasarını ve post-inflamatuvar hiperpigmentasyonu önleyen en kritik tek adımdır.
AHA ve BHA Ciltte Ne Yapar? Güneş Riskini Neden Artırır?
AHA ve BHA grubu asitler, farklı mekanizmalarla çalışsa da her ikisi de deri yüzeyini yeniden şekillendirir ve bu süreç UV hassasiyetini doğrudan etkiler.Bernstein vd., 1996
AHA'nın Fotosensitivite Mekanizması
Glikolik asit, laktik asit ve mandelik asit gibi alfa hidroksi asitler, stratum corneum'daki hücreler arası bağları çözerek ölü hücre tabakasını hızla döker. Bu deskuamasyon süreci cildi yeniler; ancak aynı zamanda UV ışınlarının canlı epidermise ulaşma derinliğini artırır. Bir çalışmada 4 hafta boyunca %8 glikolik asit kullanılan deneklerde minimal eritem dozunun (MED) düştüğü, yani cildin güneşe daha kolay tepki verdiği gösterilmiştir.Bernstein vd., 1996 Asit uygulamasını bıraktıktan sonra bu artmış fotosensitivite 1-2 hafta devam edebilir.
BHA'nın Fotosensitivite Mekanizması
Salisilik asit (BHA), lipofilik yapısı sayesinde gözenek içine penetre olur ve sebum ile ölü hücre birikimini temizler. AHA'ya kıyasla daha yüzeysel bir peeling etkisi yarattığı için fotosensitivite riski biraz daha düşük olsa da araştırmalar, düzenli BHA kullanımının da stratum corneum bütünlüğünü etkilediğini ve güneş yanığı eşiğini azalttığını ortaya koymaktadır.Kligman vd., 1999 Özellikle yüksek yüzdeli (%2 ve üzeri) salisilik asit ürünleri düzenli kullanılıyorsa sabah SPF ihmal edilmemelidir.
Stratum Corneum İncelmesi ve UV Penetrasyonu
Stratum corneum, UV-B ışınlarına karşı ilk fiziksel bariyer görevini görür. Bu tabakanın asitler tarafından inceltilmesi, güneş ışınlarının bazal membrana daha derin ulaşmasına yol açar. Melanositler bu derinlikte yer aldığından aşırı UV maruziyeti melanin üretimini kontrolsüz tetikler; bu da post-inflamatuvar hiperpigmentasyon (PIH), güneş lekeleri ve uzun vadede fotokarsinogenez riskini artırır. AHA BHA ve cilt bariyeri üzerindeki etkilerini daha ayrıntılı incelemek, bu ilişkiyi mekanik düzeyde anlamak için iyi bir başlangıç noktası sunar.
SPF Zorunluluğu: Bilim Ne Diyor?
FDA (ABD Gıda ve İlaç İdaresi) ve Avrupa Dermatoloji Akademisi, AHA içeren ürünlerin ambalajına "güneş koruyucu kullanımını artırabilir" uyarısı eklenmesini zorunlu kılar. Ancak bu uyarı yeterince ciddiye alınmamaktadır.Tang vd., 2009
Hangi SPF Değeri Yeterli?
Dermatoloji uzmanları, AHA veya BHA kullanan bireyler için minimum SPF 30, ideal olarak SPF 50+ geniş spektrumlu (UVA + UVB) güneş koruyucu önermektedir. SPF değeri yalnızca UVB korumasını ölçer; UVA için PA++ veya PPD değerine dikkat etmek gerekir. Rutin asit kullananlar için hem UVA hem UVB'yi kapsayan formüller, foto-yaşlanma ve pigmentasyon riskini çok daha etkili şekilde azaltır.
Ne Zaman Uygulanmalı?
Güneş koruyucu, sabah rutin bitmeden ev ya da araba gibi kapalı alanlara geçmeden önce son adım olarak uygulanmalıdır. AHA ve BHA ürünleri genellikle akşam rutininde kullanılır; ancak sabah kullananlar için SPF uygulaması mutlak bir önceliktir. Güneş koruyucunun etkinliği için ciltte %60-70 erime derecesine ulaşan bir dozda — yüz için yaklaşık 1/4 çay kaşığı veya iki parmak uzunluğu yöntemi — uygulanması gerekir.
Mineral mi, Kimyasal mı?
| Özellik | Mineral SPF (Çinko Oksit / Titanyum Dioksit) | Kimyasal SPF (Avobenzon, Oktinosat vb.) |
|---|---|---|
| Etki mekanizması | UV ışınlarını yansıtır/saptırır | UV ışınlarını absorbe eder, ısıya dönüştürür |
| Uygulamadan sonra bekleme | Anında etkili | 15-30 dakika beklenmeli |
| Hassas cilt uyumu | Daha iyi tolere edilir | Bazı formüller tahriş edebilir |
| AHA/BHA sonrası tercih | ✔ Önerilen | Stabil formüllerde uygun |
| Beyaz iz bırakma | Eski formüllerde olabilir, nano boyut çözer | Genellikle iz bırakmaz |
Özellikle asit kullananlar için mineral SPF tercih edilmesi, hem anında koruma sağlaması hem de hassas hale gelen cilt yapısı için daha az irritan olması açısından avantajlıdır.
Asit Güneş Kombinasyonu: Günlük Rutin Nasıl Kurulur?
Asit ve güneş koruyucu kombinasyonu doğru yönetildiğinde cildinizi hem yenilerken hem de koruma altında tutabilirsiniz. Temel kural şudur: asitler akşam, SPF sabah.Tang vd., 2009
Akşam Rutini (Asit Adımı)
Sabah Rutini (SPF Adımı)
Peeling Güneş Hasarı: Riskler ve Somut Sonuçlar
Asit kullanımı sırasında ya da hemen sonrasında güneş koruyucu kullanmamak, geri dönüşü uzun vadeli olan cilt hasarlarına yol açabilir.Shaath, 2012
Post-İnflamatuvar Hiperpigmentasyon (PIH)
PIH, asit peeling sonrası UV'ye maruz kalan bölgelerde melanin birikiminin artmasıyla oluşan koyu lekelerdir. Esmer ve Tip III-VI Fitzpatrick derisine sahip bireylerde risk özellikle yüksektir. Bu lekeler aylarca hatta yıllarca geçmeyebilir ve paradoks olarak daha fazla asit uygulamasını gerektirebilir. SPF kullanımı ise PIH'in en etkili önleme aracıdır.
Fotokarsinogenez Riski
Uzun vadeli, korumasız UV maruziyeti ile asit kullanımının birleşmesi, deri hücrelerinde DNA hasarını ve aktinik keratozis (güneş keratozu) gelişimini hızlandırabilir. Bu durum zellikle açık renk tene sahip, uzun süreli asit rutini kullanan bireylerde göz ardı edilmemelidir.
Erken Fotojaşlanma
Kollajen yıkımını hızlandıran matriks metalloproteinazlar (MMP'ler), UV maruziyetiyle aktive olur. Asit peeling sonrası incelmiş ciltte bu süreç daha hızlı işler; ince çizgiler, sarkma ve cilt dokusunda pürüzleşme kısa sürede belirginleşebilir. Konu doğrudan transepidermal su kaybı (TEWL) ile de bağlantılıdır; zira UV hasarı bariyer bütünlüğünü bozarak TEWL'i artırır.
CIRÈLL Biomimetik TriBarrier Sistemi ve Asit Rutinine Entegrasyonu
CIRÈLL'in bilimsel yaklaşımı, AHA/BHA kullanımını bir "zarar-onarım" döngüsü olarak ele alır. Bu döngüyü kırmak için bariyer bütünlüğünün asit uygulaması süresince korunması şarttır.Elias ve Wakefield, 2014
TriBarrier Sisteminin Üç Bileşeni
CIRÈLL Biomimetik TriBarrier Sistemi; ceramidler, kolesterol ve serbest yağ asitlerini fizyolojik oranlarda (yaklaşık 1:1:1 molar oran) içerecek şekilde formüle edilmiştir. Bu üç lipid, ceramide'nin stratum corneum'daki lamellar beden yapısını taklit ederek bariyer tamirini hızlandırır. Asit kullanımı sırasında kaybedilen intersellüler lipidler, bu sistem sayesinde kompanse edilmeye çalışılır.
Asit Sonrası Neden Bariyer Desteği Gerekir?
AHA ve BHA uygulaması yalnızca ölü hücre tabakasını değil, ona eşlik eden intersellüler lipid matriksini de etkiler. Bu matriksin zarar görmesi, cildin nem tutma kapasitesini düşürür ve dış tahriş edici maddelere geçirgenliği artırır. Kapsamlı cilt bariyeri rehberinde açıklandığı üzere, bu süreç kontrol edilmezse kronik hassaslaşmaya ve reaktif cilde dönüşebilir. CIRÈLL formülasyonları, asit rutininin ardından uygulanacak onarım adımı olarak bu mekanizmayı hedefler.
Güneş Koruyucu ile TriBarrier Uyumu
CIRÈLL yaklaşımında sabah uygulanacak güneş koruyucu, bariyer onarım ürününün üzerine gelmelidir. Mineral bazlı SPF formülleri, ceramide ve lipid bazlı nemlendiricilerle kimyasal etkileşime girmeden katmanlanabilir. Bu sıralama hem optimum SPF performansını hem de bariyer onarımının devamlılığını sağlar.
Cilt Tipine Göre AHA BHA Güneş Stratejisi
Her cilt tipi asit ve güneş koruyucuyu farklı şekilde tolere eder; strateji kişiselleştirilmelidir.Draelos, 2005
BHA (salisilik asit) ön planda; %1-2 salisilik asit hafif veya jel SPF ile tamamlanır. Komedojenik olmayan, matlaştırıcı güneş koruyucular tercih edilir.
%5-8 laktik asit gibi daha nazik AHA'lar önerilir. Kremsi, hyalüronik asit içeren SPF formülleri hem korur hem nemlendirir. Dehidre cilt için nemlendirici adımı atlanmamalıdır.
Mandelik asit (büyük moleküllü AHA) veya çok düşük dozda BHA tercih edilir. Mineral SPF zorunludur. Rutin, haftada 1-2 kez başlatılmalı ve kademeli artırılmalıdır.
T-bölgesinde BHA, yanakta AHA veya ikisinin karışımı olan PHA formülleri kullanılabilir. Hafif dokulu, geniş spektrumlu SPF her iki bölgeye uyum sağlar.
PIH riski yüksektir. AHA kullanımı yavaş başlatılmalı ve güneş koruması asla ihmal edilmemelidir. Kimyasal beyazlatıcılarla kombinasyon dikkatli yapılmalı.
%10-15 glikolik asit kırışıklık hedefli kullanılabilir; ancak bariyer incelmesi riskiyle birlikte SPF 50+ kesinlikle uygulanmalıdır. Retinol ile birlikte kullananlar için ikili fotosensitivite riski göz önünde bulundurulmalıdır.
Mevsimsel Stratejiler: Yaz ve Kış'ta AHA BHA Güneş Yönetimi
Güneş açısı, UV indeksi ve çevresel koşullar asit-güneş riskini mevsimden mevsime önemli ölçüde değiştirir.Shaath, 2012
Yaz Stratejisi
Yaz aylarında UV indeksi Türkiye'de 8-11 arasında seyredebilir; bu değerler "Çok Yüksek" ve "Aşırı" kategorisindedir. Bu dönemde yüksek konsantrasyonlu AHA (%15 üzeri) kullanımını azaltmak ya da yalnızca haftada 2-3 kez uygulamak akıllıca bir yaklaşımdır. SPF tazeleme sıklığı artırılmalı, şapka ve gölge gibi fiziksel koruma SPF ile tamamlanmalıdır. Güneş tepesindeyken (10:00-16:00) dışarıda zaman geçiriliyorsa SPF tek başına yeterli değildir.
Kış Stratejisi
Kış aylarında UVA ışınları yaz aylarıyla neredeyse aynı yoğunlukta devam eder; UVB ise azalır. Yani yaşlanma ve pigmentasyona yol açan UVA'ya karşı yıl boyu koruma şarttır. Kış cildin kuruduğu, bariyerin zayıfladığı dönemdir. Bu mevsimde asit konsantrasyonunu artırmak cazip gelse de bariyer onarım desteği olmadan yapılmamalıdır. Nem kaybını önleme stratejisi, kışın asit rutinine mutlaka eşlik etmelidir.
İlkbahar ve Sonbahar
Bu geçiş mevsimleri, konsantrasyonu artırma ya da yeni asit ürünleri deneme için en uygun dönemlerdir. UV indeksi orta düzeydedir ve cilt adaptasyon sürecine daha iyi hazırlıklıdır. Özellikle ilkbaharda kış boyunca biriken ölü hücre tabakasını temizlemek için AHA kullanımını kademeli olarak başlatmak ve eş zamanlı olarak SPF rutinini de aktive etmek önerilir.
Cildinizdeki Bu Belirtiler Ne Anlama Geliyor?
AHA veya BHA kullanırken güneş hasarı veya bariyer zedelenmesi geliştiğinde cilt genellikle belirgin sinyaller verir; bu sinyalleri tanımak erken müdahale için kritiktir.
Asit uygulaması sonrasında yüzeyde oluşan aşırı yanma hissi, bariyer bütünlüğünün ciddi biçimde bozulduğunu gösterir. Bu durumda konsantrasyonu düşürmek veya uygulamaya ara vermek gerekir; aksi takdirde UV hasarı hızla derinleşir.
Asit rutini sırasında güneş maruziyeti sonucu ortaya çıkan koyu lekeler post-inflamatuvar hiperpigmentasyonun (PIH) klasik işaretidir. Melanin üretimi bölgesel olarak artmış olup tedavi aylar alabilir.
Stratum corneum'un incelmesiyle birlikte bariyer nem tutma kapasitesi düşer ve TEWL artar. Pullanma ve sıkışma hissi bu sürecin görünür belirtileridir; bariyer lipid desteği olmadan devam eden asit kullanımı durumu daha da ağırlaştırır.
Normalde tolere edilen nemlendirici veya tonik gibi ürünlere karşı ani hassasiyet gelişmesi, bariyerin UV ve asit etkisiyle birlikte zedelendiğinin işaretidir. Bu noktada rutin sıfırlanmalı ve onarım odaklı bir protokole geçilmelidir.
Sonuç
AHA ve BHA içeren ürünler, cilt yenilenmesi ve çeşitli cilt sorunlarının giderilmesinde bilimsel olarak kanıtlanmış etkinliklere sahiptir; ancak bu asitler aynı zamanda cildin UV'ye karşı doğal savunma kalkanını incelterek fotosensitiviteyi artırır. Bu nedenle sabah SPF kullanımı; bir tercih değil, asit rutininin ayrılmaz bir bileşenidir. SPF 50+ geniş spektrumlu bir güneş koruyucu, doğru sabah rutini sıralaması ve mevsimsel stratejilerle bu risk büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.
CIRÈLL, asit kullanımını bariyer bütünlüğünü destekleyen bir yaklaşımla çerçeveler. Biomimetik TriBarrier Sistemi, asit peeling sürecinde kaybedilen ceramide-kolesterol-yağ asidi dengesini yeniden kurmayı hedeflerken SPF entegrasyonu tüm rutinin güvenlik zırhını oluşturur. Cilt bariyerinizi hem yenilemek hem de korumak istiyorsanız, bu iki unsuru birbirinden ayrı düşünemezsiniz.
Bu konuda sorunuz mu var?
Uzman ekibimiz WhatsApp üzerinden sorularınızı yanıtlıyor.
WhatsApp'ta Sor
Sıkça Sorulan Sorular
AHA BHA güneş hassasiyeti nedir ve neden oluşur?
AHA (alfa hidroksi asit) ve BHA (beta hidroksi asit) içeren ürünler, stratum corneum adı verilen cildin en dış koruyucu tabakasını inceltir. Bu inceltme süreci UV ışınlarının canlı hücrelere daha derin ulaşmasına olanak tanır. Sonuç olarak güneş yanığı eşiği (minimal eritem dozu) düşer ve aynı güneş maruziyetinde çok daha fazla hasar oluşur. Bu durum "asit güneş hassasiyeti" ya da "fotosensitivite" olarak adlandırılır ve klinik çalışmalarla kanıtlanmış bir olgudur.
AHA güneş hassasiyeti oluşturma mekanizması nedir?
Glikolik asit ve laktik asit gibi AHA'lar, korneodesmosom adı verilen hücrelerarası bağ noktalarını çözerek ölü hücre tabakasının daha hızlı dökülmesini sağlar. Bu deskuamasyon sürecinde stratum corneum'un UV'yi yansıtıp filtre etme kapasitesi azalır. Aynı zamanda intersellüler lipid matriks de bozulur; melanositlere ulaşan UV miktarı artar. Bu zincirleme süreç melanin üretiminin artmasına ve pigmentasyona yol açar.
AHA BHA kullanırken hangi SPF değeri yeterlidir?
Dermatoloji rehberleri, AHA veya BHA kullanan bireyler için minimum SPF 30, ideal olarak SPF 50+ geniş spektrumlu (hem UVA hem UVB) güneş koruyucu önermektedir. SPF 30 yaklaşık %97, SPF 50 ise yaklaşık %98 UVB koruması sağlar; ancak UVA koruması için PA++ veya PPD değerine de dikkat edilmelidir. Günlük aktif kullanıcılar için SPF 50+ PA+++ kombinasyonu en güvenli seçenektir.
AHA ile SPF aynı anda kullanılabilir mi?
Hayır, AHA ve SPF aynı anda uygulanmamalıdır; bu iki ürün günün farklı zamanlarına ayrılmalıdır. AHA/BHA akşam rutininde, SPF ise sabah rutininin son adımı olarak uygulanır. Bazı ürünler AHA + SPF kombinasyonunu tek formülde sunar; ancak bu formüllerde asit konsantrasyonu genellikle düşük tutulur ve etkinlikleri ayrı uygulamaya kıyasla daha sınırlı kalır.
Yağlı ve akneli cilt AHA BHA güneş koruma stratejisi nasıl olmalıdır?
Yağlı ve akneli cilt için BHA (salisilik asit %1-2) akşam rutininde kullanılır; sabah ise hafif dokulu, yağsız, komedojenik olmayan jel veya sıvı SPF uygulanır. Kremsi SPF'ler gözenekleri tıkayabileceğinden yağlı ciltler için niasinamid veya çinko içeren mat bitişli güneş koruyucular tercih edilmelidir. Mineral SPF (çinko oksit) akne üzerinde ek anti-inflamatuvar etki gösterebilir.
Hassas cilt AHA BHA güneş rutinini nasıl oluşturmalı?
Hassas ciltler için en güvenli asit seçeneği büyük moleküllü mandelik asit veya çok düşük konsantrasyonlu (%5 altı) laktik asittir. Uygulama haftada 1-2 kez başlatılmalı ve 6-8 hafta boyunca kademeli olarak artırılmalıdır. Güneş koruyucu olarak mineral bazlı SPF (çinko oksit veya titanyum dioksit) tercih edilmelidir; kimyasal filtreler hassas ciltte irritasyon riski taşır. Ürün değişimlerinde yama testi yapılması önerilir.
AHA BHA kullanan 50 yaş üstü bireyler güneş korumada nelere dikkat etmeli?
50 yaş üstü bireyler için AHA kullanımı fotoyaşlanmayı tersine çevirmek açısından değerlidir; ancak yaşla birlikte bariyer rejenerasyon kapasitesi düşer. Bu yaş grubunda SPF 50+ geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanımı çok daha kritiktir. Retinol ile AHA kombinasyonu ikili fotosensitivite yaratır; bu nedenle asit ve retinol rutini dikkatle dengelenmelidir. Olgun ciltte ceramide ve kolesterol içeren bariyer onarım ürünleri asit rutininin olmazsa olmazıdır.
Yaz aylarında AHA BHA kullanmayı bırakmak gerekir mi?
Hayır, yaz aylarında AHA/BHA kullanımını tamamen bırakmak gerekmez; ancak uygulama sıklığı ve konsantrasyonu azaltılmalıdır. UV indeksi yüksek günlerde haftada 2-3 uygulamaya düşmek ve konsantrasyonu %5-8 aralığında tutmak makul bir yaklaşımdır. Sabah SPF uygulaması, yaz aylarında her 2 saatte bir tazelenmeli; şapka ve gölge gibi fiziksel koruma da eklemelidir. Yüksek konsantrasyonlu (%15 ve üzeri) AHA kullanımı ağırlıklı olarak kış ve ilkbahar mevsimine bırakılabilir.
AHA BHA ürünleri ucuza mı etkili? Pahalı olanlar daha mı iyi?
AHA ve BHA ürünlerinin etkinliği fiyattan çok konsantrasyon, formülasyon pH'ı ve aktif madde stabilitesine bağlıdır. Glikolik asidin pH 3,5-4,5 aralığında formüle edilmesi etkinlik için kritiktir; pH bu aralığın dışına çıktığında asit inaktif hale gelir. Bu nedenle formülasyon kalitesi, ambalaj bilgileri ve marka şeffaflığı fiyat kadar önemli kriterlerdir. Güneş koruyucu için de aynı kural geçerlidir: SPF değeri ve geniş spektrum kapsama, markanın prestijinden daha belirleyicidir.
AHA BHA güneşte kullanımın yan etkileri nelerdir?
Güneş koruyucu kullanılmadan AHA/BHA rutini sürdürmenin en sık görülen yan etkileri şunlardır: post-inflamatuvar hiperpigmentasyon (PIH), güneş yanığına artmış duyarlılık, erken foto-yaşlanma (ince çizgiler, sarkma), aktinik keratozis riski ve bariyer bütünlüğünde kronik bozulma. Bu yan etkilerin büyük çoğunluğu SPF 50+ düzenli kullanımı ve doğru uygulama sıralamasıyla önlenebilir. Yan etkiler genellikle geri dönüşümlüdür; ancak PIH ve aktinik hasar tedavisi uzun süre gerektirebilir.
AHA BHA güneş hasarında ne zaman dermatologa gidilmeli?
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden dermatologa başvurulmalıdır: asit uygulaması sonrası 48 saatten uzun süren yanma veya kızarıklık, güneş maruziyeti sonrası hızla koyu leşen yaygın pigmentasyon, ciltte kabarma veya vezikül (su kabarcığı) oluşumu, şüpheli görünen veya sınırları düzensiz lekeler ve mevcut akne veya rozasea bulgularının ani kötüleşmesi. Bu belirtiler ciddi bariyer hasarını veya dermatolojik bir komplikasyonu işaret edebilir.
AHA BHA ve SPF hangi sırayla uygulanmalı?
Doğru uygulama sırası şöyledir: Akşam — temizleme → isteğe bağlı tonik → AHA veya BHA → ceramide içeren nemlendirici → oklüzif (kapanış) ürün. Sabah — hafif temizleme → antioksidan serum → nemlendirici → SPF (son adım). SPF hiçbir zaman başka bir ürünün altına uygulanmamalıdır; üzerinden makyap uygulanabilir. AHA/BHA sabah kullanılıyorsa SPF uygulamasından sonra en az 15-30 dakika beklenmesi önerilir.
AHA BHA kullanımı cilt bariyerini nasıl etkiler?
AHA ve BHA uygulaması stratum corneum'un intersellüler lipid matriksini kısmen bozar. Bu süreçte ceramide, kolesterol ve yağ asidi dengesi bozulabilir; transepidermal su kaybı (TEWL) artar ve dış tahriş edici maddelere karşı geçirgenlik yükselir. Bu nedenle asit kullanımı her zaman bir bariyer onarım ürünüyle tamamlanmalıdır. Düzenli ceramide takviyesi, asit peeling ile ortaya çıkan bariyer zedelenmesini telafi ederek cildi dengede tutar.
AHA mı BHA mı daha fazla güneş hassasiyeti yaratır?
Klinik veriler AHA'nın BHA'ya kıyasla daha belirgin fotosensitivite yarattığını ortaya koymaktadır. Bunun nedeni AHA'nın suya çözünür yapısı ve epidermis genelinde daha geniş deskuamasyon etkisidir. BHA (salisilik asit) ise lipofilik yapısıyla ağırlıklı olarak gözenek içinde çalışır ve stratum corneum'un genel incelmesi AHA kadar belirgin değildir. Ancak her iki asit türü için de SPF kullanımı zorunludur; risk derecesi değil, korunma zorunluluğu değişmez.
Kapalı havalarda veya kışın da AHA BHA ile SPF kullanmak gerekir mi?
Evet. Bulutlu havalarda UVB ışınlarının %80'e kadar yüzeye ulaşabildiği ölçümlere dayanmaktadır. Daha önemlisi, fotokarsinogenez ve fotojaşlanmanın asıl sorumlusu olan UVA ışınları bulutlardan ve camdan geçerek yıl boyu yüzeye ulaşır. Kapalı alanda bile pencere kenarında çalışmak veya araba kullanmak UVA maruziyeti anlamına gelir. Bu nedenle AHA/BHA kullananlar için SPF kullanımı mevsimden ve hava durumundan bağımsız bir gerekliliktir.
Bilimsel Kaynaklar
- Bernstein EF, vd. Glycolic acid treatment increases type I collagen mRNA and hyaluronic acid content of human skin. Dermatol Surg. 1996;22(5):429-433.
- Kligman AM, vd. Salicylic acid as a peeling agent: a comprehensive review. Cutis. 1999;63(5 Suppl):2-20.
- Tang SC, Yang JH. Dual effects of alpha-hydroxy acids on the skin. Molecules. 2018;23(4):863.
- Shaath NA. Ultraviolet filters. Photochem Photobiol Sci. 2010;9(4):464-469.
- Elias PM, Wakefield JS. Skin barrier function. Curr Allergy Asthma Rep. 2014;14(2):419.
- Draelos ZD. Skin care and cosmeceuticals in skin of color. Semin Cutan Med Surg. 2009;28(2):115-119.
- Kornhauser A, vd. The effects of topically applied glycolic acid and salicylic acid on ultraviolet radiation-induced erythema, DNA damage and sunburn cell formation in human skin. J Dermatol Sci. 2010;57(1):70-72.