Bariyer Kremi Nedir? Ne İşe Yarar, Kimler Kullanmalı?

Bariyer Kremi Nedir?

Bariyer kremi, stratum corneum'un lipid matrisini oluşturan üç bileşeni (seramid, kolesterol, serbest yağ asidi) ya da bunların öncülerini içeren, cildin geçirgenlik bariyerini onarmayı amaçlayan topikal üründür. Stratum corneum'un en önemli görevi suyu içeride tutup dış etkenleri dışarıda bırakmaktır; bu görevi hücreler arası lipid lamelleri üstlenir.^{Elias, 2005} Bu lameller inceldiğinde ya da bileşimi bozulduğunda su kaybı (TEWL) artar, irritanlar kolay geçer ve cilt gergin, kaşıntılı, kızarık hâle gelir. Bariyer kreminin işi tam bu noktada başlar: yüzeyi nemlendirmenin ötesinde, eksilen lipidleri yerine koymak.

Bariyerin nasıl çalıştığını ve neden bozulduğunu Cilt Bariyeri Rehberi'nde; onarım sürecini ise Bariyer Onarımı Rehberi'nde ayrıntılı anlattık.

Bariyer Kremi ile Nemlendirici Arasındaki Fark

Nemlendiriciler üç mekanizmadan biriyle ya da birkaçıyla çalışır: humektanlar (gliserin, hyaluronik asit) suyu stratum corneum'a çeker, oklüzifler (petrolatum, dimetikon) buharlaşmayı yavaşlatan bir film oluşturur, emolyentler ise korneositler arasını doldurup yüzeyi yumuşatır.^{Lynde, 2001} Bariyer kremi bu üç mekanizmayı kullanmakla birlikte dördüncü bir katman ekler: cildin kendi harcıyla aynı yapıdaki lipidleri sağlamak. Kuru cilt ve bariyer bozukluklarının tedavisinde emolyent kullanımının amacı da bu eksikliği kapatmaktır.^{Lodén, 2003}

Konunun ayrıntısı için: Bariyer onarımı ile nemlendirme aynı şey değil.

Bariyer Kremi Ne İşe Yarar? Mekanizmalar

1. Eksilen lipidleri yerine koyar

Hasarlı bariyere yalnızca seramid ya da yalnızca kolesterol uygulamanın onarımı geciktirdiği, üç lipidin eşmolar karışımının ise normal onarım hızını sağladığı deneysel olarak gösterilmiştir.^{Man vd., 1993Man vd., 1996} Bu yüzden iyi bir bariyer kremi "seramidli" olmakla yetinmez; üç lipidi birlikte taşır. Oranın neden önemli olduğunu bu yazıda açıkladık.

2. Su kaybını (TEWL) azaltır

Randomize, plasebo kontrollü bir çalışmada 7 günlük topikal dekspantenol stratum corneum nemini artırmış ve TEWL'i taşıyıcıya göre anlamlı biçimde düşürmüştür.^{Gehring & Gloor, 2000} Gliserin ise bant soyma ve deterjan hasarı sonrasında bariyerin daha hızlı toparlanmasını sağlamıştır.^{Fluhr vd., 1999} Bu iki yardımcı, lipid üçlüsünün yanında bariyer kreminin standart bileşenleridir.

3. Tahriş eşiğini yükseltir

Bariyer sağlamlaştıkça retinol, AHA/BHA ve C vitamini gibi aktiflerin yarattığı yanma ve kızarıklık azalır; bu yüzden bariyer kremi aktif içeriklerin "tampon katmanı" olarak da kullanılır. Hangi aktiflerle nasıl katmanlanacağını bariyer dostu kombinasyonlar yazısında bulabilirsiniz.

4. Kaşıntı–kaşıma döngüsünü kırar

Atopik ciltte stratum corneum seramidi sağlıklı cilde göre belirgin biçimde düşüktür ve bu eksiklik kuruluk ile bariyer bozukluğunun etiyolojik faktörlerinden biri olarak tanımlanmıştır.^{Imokawa vd., 1991} Seramid ağırlıklı bir lipid karışımı çocukluk çağı atopik dermatitinde bariyer ölçümlerini ve klinik tabloyu iyileştirmiştir.^{Chamlin vd., 2002}

Bariyer Kremini Kimler Kullanmalı?

• Gergin, pullanan, kızaran cilt: Bariyer bozukluğunun klasik üçlüsü; 10 belirtiyle kendinizi test edin.
• Retinol, AHA/BHA, benzoil peroksit kullananlar: Aktifin ardından tampon katmanı olarak.
• Atopik dermatit, egzama, rozasea eğilimli ciltler: Dermatolog tedavisine ek, günlük bakım temeli olarak; bkz. Atopik Cilt Rehberi.
• Yağlı ama dehidre cilt: Sebum fazlalığı bariyer zayıflığını gizler; hafif dokulu bariyer kremi uygundur. Nasıl anlaşılır?
• Prosedür sonrası cilt: Peeling, lazer, mikroiğneleme sonrasında; bkz. mikroiğneleme sonrası ilk 48 saat.
• Kış, klima, sık el yıkama gibi çevresel yükler altındaki cilt.

Sağlıklı, şikâyetsiz bir ciltte bariyer kremi zorunlu değildir; ancak aktif içerik kullanımına başlarken koruyucu olarak eklemek tolerans sorunlarını azaltır.

Bariyer Kreminde Ne Olmalı, Ne Olmamalı?

Parfüm kontakt alerjisi genel nüfusta %0,7–2,6, yama testi yapılan hastalarda %5–11 sıklıktadır;^{Reeder, 2020} bariyeri bozuk ciltte alerjenlerin geçişi arttığından "onarıcı" iddiasıyla satılan parfümlü bir ürün kendi amacıyla çelişir. Etiketi adım adım okumayı INCI okuma rehberinde anlattık; tüm seçim ölçütleri için en iyi cilt bariyeri kremi nasıl seçilir rehberine bakın.

Bariyer Kremi Nasıl Kullanılır?

Uygulama protokolünün tamamı: adım adım bariyer kremi uygulaması. Ne kadar sürede sonuç bekleyeceğinizi hafta hafta onarım takviminde anlattık.

Bu Belirtiler Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?

Sıkça Sorulan Sorular

Vazelinin gözenek tıkayıp tıkamadığını, cildi "tembelleştirip" tembelleştirmediğini ve yara bakımındaki yerini PubMed kanıtlarıyla vazelin cilt bariyeri için iyi mi yazısında inceledik.

Seramidin bilinen bir kontrendikasyonu olup olmadığını, "seramid alerjisi" sanılan tepkilerin gerçek nedenlerini ve yağlı cilt, bebek, gebelik ve rozaseada dikkat edilecekleri seramid kimler kullanamaz yazısında topladık.

İlgili Rehberler

İlgili Blog Yazıları