کام ئەسیدەکان پێکەوە بەکار نانرێن؟
زانیاری خێرا
- pH ی سەلامەتی پێست لە نێوان ٤.٥ و ٥.٥دا دەبێت، و ئەم ژمارەیە سەر ئەوەی ئەسیدەکان چەند کاریگەرن دەستوور دەکات
- بەکارهێنانی AHA و ڕێتینۆل لە یەک کات باری دەرفرستانی پێست (exfoliation) دووجار دەکات و دەتوانێت شکستی پێست بهێنێت
- ڕووتینێکی باش ئەوە نییە کە ئەسیدەکانت بەجێ بهێڵیت، بەڵکوو ئەوەیە کە بە شێوەیەکی دروست کاتی بەکارهێنانیان دیاری بکەیت
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
pH ی پێست بۆچی گرینگە؟
پێستی سەلامەت یەک توێژی بچووکی ئاسیدیی لەسەر خۆی هەیە کە pH ی لە نێوان ٤.٥ و ٥.٥دا دەمێنێتەوە. ئەمە گرینگە چونکە هەر ئەسیدێک تەنها لە ئاستی دیاریکراوی pH دا کاردەکات — ئەگەر ئەو ئاستە نەبوو، ئەو مادەیە ناچالاک دەبێتەوە و کارایی خۆی لەدەست دەدات. بۆ نموونە، گلیکۆلیک ئەسید کاریگەرترین دەبێت کاتێک pH لە نێوان ٣ و ٤دا بێت، و لاکتیک ئەسید هەتا ٤.٥ پیشانی کارایی دەدات.
سالیسیلیک ئەسید (BHA) هاوشێوەی ئەمەیە و لە ناو موچەکانی پێستدا دەکاتەوە چونکە خۆی بە چەوری ئاوی نییە. ڕێتینۆل ئەمچەنیک تایبەتمەندیەکی جیا هەیە — جەستە پێویستی بە کارکردنی کیمیایی هەیە بۆ ئەوەی ئەم مادەیە بگوازێتە ڕێتینۆیک ئەسید، و ئەم پرۆسەیە لە شێوازی بەکارهێنانەوە گۆڕاو دەبێت.
ئەگەر پاش بەکارهێنانی ئەسید سووتانت هەستکرد و ٢٠ خولەکی تر بەردەوام بوو، ئەمە نیشانەیە کە پێست نازکتری بووە یان pH هاوبەندی نییە — پیستەکە دەبێت دووپات بکرێتەوە.
وشکی یان لایەلایی نەمای پێستت دەتوانێت نیشانەی لاوازبوونی توێژی پاراستنی پێست بێت کە لەئەنجامی زۆرخستنی ئەسیدەوەیە.
«ئەگەر بەرپرسایەتیی ئەسیدەکان ئەوەبوو کە پێستت بۆ مادەکانی ئاسایی وەک ئاو یان نەمک زیاتر وازیش دەکات، ئەمە ئیشارەتە بۆ ئەوەی بارە وای زیان بینیوە.»
هەندێک کەس دەیڵێن پاش بەکارهێنانی تێکەڵەی ئەسید هەستیان بە ترقەترق یان دەرمان دەکەن — ئەمەش دەتوانێت نیشانەی ناخۆشی توێژی پێست بێت.
خەتەرناکترین تێکەڵەکان کامانن؟
نەک هەموو تێکەڵەیەک یەکسانە — هەندێکیان تەنها ئەسیدەکان بێکار دەکات، بەڵام هەندێکی تر دەتوانێت زیانی ڕاستەوخۆ بگەیەنێت. گرینگترین نموونە تێکەڵکردنی AHA (وەک گلیکۆلیک یان لاکتیک ئەسید) لەگەڵ ڕێتینۆلدایە لە یەک کات. AHA کان توێژی دەرەکی پێست نازکتر دەکەن، ڕێتینۆلیش هاوشێوە ئەم کارەی دەکات. ئەگەر هەر دووکیان لە یەک کات بەکار بێن، ئەم دووجارکردنەوەی فرستدانە دەتوانێت پێستتان لە ئاستی سەلامەتی خۆیدا نەهێڵێت.
ئەگەر توێژی پاراستنی پێست (stratum corneum) زۆر نازک بێت، ئاوی ناو پێست زیاتر دەبازێتەوە بۆ هەوا — ئەمەش دەیکاتە مەترسیدار کە پێست وشک، سووڕان و حەساس بێت. هەروەها دەری پێست لە بەرامبەر بەکتریا و تووشبووندنە دەرەکیەکانی تردا قایلتر دەبێت.
چۆن دەتوانین لە هەموو ئەسیدەکان سوود وەربگرین بەبێ زیان؟
چارەسەرەکە ئەوە نییە کە ئەسیدەکانت بەجێ بهێڵیت — ئەوەیە کە کات و رێگەی بەکارهێنانیان باش دیاری بکەیت. یەک شێوازی باش هەیە کە پسپۆڕان "تەکنیکی ساندویچی" پێی دەڵێن: پێش و پاشی بەکارهێنانی ڕێتینۆل، نەمکێک حاوی سیرامید یان هیالورۆنیک ئەسید بەکاربهێنە. ئەم توێژەی سووکبووندنەوە باری تووشبوونی ڕێتینۆل کەم دەکاتەوە و پێست لە ئازارکردنی دەپارێزێت.
ڕێکارێکی ئاسانتر ئەوەیە: AHA/BHA لە شەودا بەکار بهێنە و ڕێتینۆل لە شەوی تری تر. یان ئەگەر هەر دووت دەیەوێت لە یەک شەو بەکاربهێنیت، سەرەتا ئەسید، پاشان ٣٠ خولەک چاوەڕوان بکە، ئیتر ڕێتینۆل بەکاربهێنە. مارکی CIRÈLL بۆ ئەمجۆرە وەزعەکان فۆرمولاسیۆنەکانی هەیە کە تای پێست لەبەر چاو دەگیرێت.
ئەگەر پێستت زیان بینی چی دەبێت؟
گاهی توێژی پاراستنی پێست دەتوانێت ئاسیب ببینێت — ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی پێست بەردەوام سووڕان، سووریش یان هەستی سووتانی هەبێت. سەبارەت بە ئەم بارەیە، پسپۆڕان ئاگادارمان دەکەنەوە کە ئەگەر ئەم نیشانانە زۆر بمێننەوە، دەتوانن بکەنەوە بۆ "پێستی ڕیاکتیڤ" — بارێک کە لێی هیچ مادەی چالاکی دیکەی ناتوانیت بەکاربهێنیت.
باشترین ئیقدام ئەوەیە: ئەسیدەکان بەجێ بهێڵە بۆ چەند رۆژ، نەمکێکی ساکتکەر بەکاربهێنە حاوی سیرامید یان ئەوکالیپتۆس، و هەمیشە SPF بەکاربهێنە. ئەگەر بارەکە باختر نەبوو، پێوەندی بە پزیشکی پێست بکە.
هەر پێستێک یەکسان نییە — کی زیاتر فریاگیرە؟
ئەگەر پێستت چەوری یان حەساسە، رووبەروویت لەگەڵ تێکەڵەی ئەسیدەکان زیاتر خەتەرناکترە. هەروەها لە مەوسمی زستان یان لە ژینگەی وشکدا، پێست ئەسڵاً کەمتر دەتوانێت ئاسیب چاک بکاتەوە، جا بەکارهێنانی چەند ئەسیدی جیاواز لە یەک کات مەتروومتر دەبێت. لە ئەم کاتانەدا سووکبووندنەوەی ئەسیدەکان یان کەمکردنەوەی جارەکانی بەکارهێنان پێشنیاری پزیشکی پێست دابوونی باشتره.
دوای زانینی ئەوەی نابێت تێکەڵ بکرێت، سوودبەخشە جیاوازی نێوان ئاسیدی مانڵیک و گلایکۆلیک و سالیسیلیکیش بزانیت.
دوای زانینی قەدەغەکان، پرسیاری تەواوکەر کام ئاسیدەکان دەتوانرێت پێکەوە بەکاربهێنرێن.
بۆ وردەکاریی زیاتر کام پێکهاتە لەگەڵ AHA و BHA بەکارناهێنرێتیە.
بۆ وردەکاریی زیاتر کام پێکهاتە لەگەڵ AHA/BHA بەکارناهێنرێتە.
کۆتایی
pH ی سەلامەتی پێست لە نێوان ٤.٥ و ٥.٥دا دەبێت، و ئەم ژمارەیە سەر ئەوەی ئەسیدەکان چەند کاریگەرن دەستوور دەکات. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
ڕێتینۆل و ئەسیدی ویتامین C پێکەوە دەکرێن؟
ڕێتینۆل و ویتامین C هەر دوویان لە pH ی جیاوازدا باشتر کاردەکەن، جا بەکارهێنانیان لە یەک کات دەتوانێت کارایی هەردووکیان کەم بکاتەوە. باشتر ئەوەیە ک
ئەسیدی سالیسیلیک و ئەسیدی گلایکۆلیک دەتوانرێن پێکەوە بەکاربهێنرێن؟
بەگشتی پێشنیار ناکرێت ئەم دوو ئەسیدە لە یەک کاتدا بەکاربهێنرێن، چونکە دەتوانن پێست زۆر وریشک و ئازارخوار بکات.
بێنزۆیل پێرۆکساید و ئەسیدی ڕێتینۆیک دەتوانرێن پێکەوە بەکاربهێنرێن؟
ئەم دوو بەرهەمە بەگشتی پێکەوە بەکارناهێنرێن، چونکە دەتوانن کاریگەری یەکتریان بشکێنن و پێست ئازار بدەن.
ئەسیدی ئەلفا هایدرۆکسی (AHA) و ڕێتینۆل پێکەوە بەکاربهێنرێن؟
پێشنیار ناکرێت ئەم دوو بەرهەمە لە یەک شەودا پێکەوە بەکاربهێنرێن، چونکە دەتوانن پێست زۆر هەستیار و سووڕ بکات.
ئەسیدی نیاسینامید و ئەسیدی ویتامین C پێکەوە بەکاربهێنرێن؟
زۆرجار پێشنیار ناکرێت ئەم دوو بەرهەمە پێکەوە بەکاربهێنرێن، چونکە دەتوانن کاریگەری ویتامین C کەمتر بکەن و ڕەنگی پێست بگۆڕن.
سەرچاوە زانستیەکان
- Draelos ZD. Cosmeceuticals: What's Real, What's Not. Dermatol Clin, 2019.
- Ramos-e-Silva M, Hexsel DM, Rutowitsch MS, Zechmeister M. Hydroxy acids and retinoids in cosmetics. Clin Dermatol, 2001.
- Kircik LH. Comparative efficacy and safety results of two topical combination acne regimens. J Drugs Dermatol, 2009.
- Gehring W. Nicotinic acid/niacinamide and the skin. J Cosmet Dermatol, 2004.
- Martin B, Meunier C, Montels D, Watts O. Chemical stability of adapalene and tretinoin when combined with benzoyl peroxide in presence and in absence of visible light and ultraviolet radiation. Br J Dermatol, 1998.
زیاتر بزانە
کرێمی چاککردنەوەی پارێزەری پێستی CIRÈLL
بنەماکانی زانستی پارێزەری پێست کە لەم بابەتەدا باسکراون، بناغەی دانانی فۆرمولی CIRÈLL Biomimetic Tribarrier Cream پێکدەهێنن.
بینینی بەرهەم