ئێگزەما و بارییەری پێست
زانیاری خێرا
- بارییەری پێست کاتێک لاوازدەبێت، ئاو لە پێستەوە دەچێتەوە و پێست هەمیشە وشک دەمێنێت
- ئێگزەمای ئاتۆپیک هەم لەبەر ژینگە و هەم لەبەر جینی دەبێت
- نەخۆشیەکە تەنها خارش و سووڕبوون نییە، کێشەیەکی بارییەریش هەیە
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
بارییەری پێست چییە و بۆچی خراپ دەبێت؟
پێستی مرۆڤ وەک دیوارێک کارئەنجامدەدات کە دەتوانێت دژی باکتیریا، ئەلەرجی، و زیانبەخشەکانی دەرەوە پارێزگاری بکات. کاتێک ئەم دیوارە لاواز دەبێت، ئەو پارێزگارییە کەمدەبێتەوە. لە ئێگزەمادا، ئەم کێشەیە دوو ڕێگە هەیە: یەکێک ژینگەیییە، واتە تووشبوون بە شتی درێژودراژ یان پاككەرەوەی توند؛ ئەوی دیکەش ژینەناسییە، واتە لەبەر گۆڕانکاری لە ژینەکان کە پێکهاتەی پێست دەگوێزێتەوە.
لە هەردوو حاڵەتدا، ئەنجامەکە یەکسانە: پێستێک کە ئاوی لەدەست دەدات، لەبەر عەفووندانی ئامادەیە، و نەخۆشی درێژخایەن دەبێت. ئەمەش واتادەدات کە بارییەری پێست تەنها نیشانەی نەخۆشی نییە، بەلکو خودی سەرەتای نەخۆشییە.
سێرامید کەم دەبێت، ئەنجام چییە؟
سێرامید نەوعێکە لە چەوری سرووشتی کە لە پێستدا هەیە و دیوارەکەی نیگادەدارێت. لە ئێگزەمادا، ئەم چەورە کەمدەبێت. ئەمەش تەنها کێشەی پیکهاتەیی نییە، بەڵکو کارکردنی سیستەمی ئیمیونیشی دەگوێزێتەوە. کاتێک بارییەر لاواز دەبێت، ئەلەرجی و میکرۆبەکان دەتوانن بچنە ژوور و هۆنراوەکانی ئیلتیهابی زیادبکەن. ئەم هۆنراوانە لە ژێرەوەیەوە کارکردنی پێست خراپتردەکەن و خودی سێرامید زیادکردنی دەگرن.
واتە دوورەکەیەکی خراپ دروستدەبێت: ئیلتیهاب باریئرەکە چاکنابینێت، باریئری لاواز ئیلتیهابی زیادتردەبێت. بۆ ئەوەی ئەم دوورەیە بشکێت، دووانی باریئر چاككردن و ئیلتیهاب کەمکردنەوە پێوییستن.
ئاوچووی پێست و ستافیلۆکۆک: دوو مەترسی لەیەک
یەکێک لە نیشانەکانی بارییەری خراپ ئەوەیە کە پێست ئاوی زۆری لەدەست دەدات، ئەمەش "TEWL" دەنووسرێت. ئەمە پێست وشک دەکات و ئامادەی باکتیرییە. لە ئێگزەمادا pH یان ترشایی پێست بالادەبێت، ئەمەش ئامادەکارییەکی باشه بۆ باکتیریایەک بە ناوی ستافیلۆکۆکوس ئۆریووس کە تووشکاری پێست زیادتردەکات و ئیلتیهاب درێژتر دەکات.
کاتێک بارییەری پێست چاکدەبێتەوە و pH ئاساییدەبێتەوە، ئەم باکتیریایە کەمتر دەتوانێت بچەسپێت. ئەمەش واتادەدات کە کرێمی سێرامیددار تەنها نەمەیی نییە، بەڵکو ناڕاستەوخۆ پارێزگارییەکی دژی باکتیریاش دەبێت.
کارکردنی بێوەفادارانە لە کاتی تەندروستی: پێشگیری لە ئاگرگرتن
مینتال لە ئێگزەمادا واتادەدات کاتێک نیشانەکان هەن دەرمانەکت بکە، بەڵام چارەسەری ڕاستەقینە ئەوەیە کە تەنانەت لە کاتی تەندروستیشدا بارییەرەکە بپارێزیت. کارتێکەری کرێمی بارییەر-چاككەر لە کاتی ئاساییدا بکارهێنان دەتوانێت ئاگرگرتنی داهاتوو کەمبکاتەوە. ئەمەش تایبەتییە بۆ منداڵانی بچووک کە مایلی ئێگزەمایان هەیە.
دەرماتۆلۆجیستەکان و ڕێنماییە نێودەوڵەتییەکان ئێستا ئاماژەیان دەکات بەوەی ئەم ڕووی پێشگیریکارانەیە گرنگیەکی زۆری هەیە. بەکارهێنانی بەردەوامی ئیمۆلیەنت یان کرێمی بارییەر-چاككەر، حتا لە کاتی نیشانەنەبوونیشدا، دەتوانێت پشتیوانی باشی بکات.
فۆرمولاسیۆنی دەرماتۆلۆجیکی: چەوری تەنها بەسی نییە
کرێمی باری لەبەر ئێگزەما پێویستە هەم چەور هەم پرۆتین لەخۆبگرێت. پێست تەنها بە سێرامید چاکنابێت؛ بلکو پشکنینەکانی زانستی نیشانیدەدات کە پرۆتینی سرووشتی وەک فیلاگرین و NMF (فاکتەری نەمەیی سرووشتی) پێویستن. ئەم پرۆتینانە پێکهاتەی پێست بەهێز دەکەن و ئاوی لەناو دەگرن. بەبێ ئەم توازنە، چەوری تەنها شاییکی کات-مەوقوتییە نەک چارەسەری ڕەشەند.
«کرێمی بارییەری نوێ وەک ئەوانەی کە لابراتوارەکانی CIRÈLL ئامادەیدەکەن هەوڵدەدەن ئەم توازنەی زانستییەی نێوان چەور و پرۆتین پیاگوپیابکەن، بۆ ئەوەی بارییەری پێست بەشێوەیەکی کامڵتر پشتیوانی بکرێت.»
بۆ تێگەیشتنێکی قووڵتر لە هەموو جۆرەکانی ئەم حاڵەتە، سەیری ڕێبەری گشتگیرمان لەسەر جۆرەکانی ئێگزیما بکە.
بەشێکی بنەڕەتی بەڕێوەبردنی ئێگزیما ڕێنمایی دروستی حەمامکردن بۆ پێستی ئاتۆپیکـە.
پرسیارێکی کرداریی زۆر باو چۆن شێدارکەری گونجاو بۆ ئیکزیما هەڵبژێریتە.
دوای تێگەیشتن لە پەیوەندی، ڕێبەرێکی کرداری بۆ پێکهاتەکان کام پێکهاتە گونجاون بۆ کەڕن.
پرسیاری باو
ئێگزەما تەنها لەبەر ئەلەرجییە؟
نەخێر، ئێگزەما هۆکارێکی تاکەکەسی نییە. هەم ژینەکان (جینەتیک) هەم ژینگە رۆڵیان هەیە. لاوازی بارییەری پێست خودی سەرەتای نەخۆشییە، نەک تەنها نیشانەکە.
بۆچی پێستی ئێگزەمادار هەمیشە وشکە؟
بارییەری پێست کاتێک لاواز دەبێت، ئاو بەئاسانی لە پێستەوە دەچێتەوە. ئەمەش پرۆسەیەکی دایمییە تا کاتێک بارییەرەکە چاکنابێتەوە.
باکتیریا چ پەیوەندییەکی بە ئێگزەمادا هەیە؟
پێستی ئێگزەمادار دژوارتر دژی باکتیریا دەسەلمێت. باکتیریایەک بە ناوی ستافیلۆکۆکوس ئۆریووس زۆر جار لەسەر ئەم پێستەدا دەژێت و دەتوانێت ئیلتیهام زیادبکات و نەخۆشییەکە خراپتربکات.
کرێم بکارهێنم حتا لە کاتی نیشانەنەبوونیشدا؟
بەڵێ، پسپۆڕانی پێست پێشنیاردەکەن کە بارییەر-چاككەر بەردەوام بکارهێنرێت، نەک تەنها لە کاتی ئاگرگرتن. ئەمەش دەتوانێت ئاگرگرتنی داهاتوو کەمبکاتەوە.
چەور بەتەنها بەسی نییە بۆ چاككردنی بارییەر؟
پشکنینەکانی زانستی نیشانیدەدات کە پێست هەم چەوری پێویستە هەم پرۆتین. بەبێ هەردووکیان، بارییەر بەشێوەی کامڵ چاکنابێتەوە.
ئایا خارش خودی بارییەر خراپتردەکات؟
بەڵێ، خارشکردن زیانی فیزیکی دەگەیەنێت بە بارییەری پێست و دەتوانێت ئەلەرجی بچێتەژوور. ئەمەش دوورەیەک دروستدەکات: خارش → بارییەری خراپتر → زیاتر خارش. بۆیە هەم کەمکردنەوەی خارش هەم چاككردنی بارییەر پێویستن.
سەرچاوە زانستیەکان
- Palmer CN, et al. Common loss-of-function variants of the epidermal barrier protein filaggrin are a major predisposing factor for atopic dermatitis. Nat Genet, 2006.
- Janssens M, et al. Increase in short-chain ceramides correlates with an altered lipid organization and decreased barrier function in atopic eczema patients. J Lipid Res, 2012.
- Geoghegan JA, et al. Staphylococcus aureus and atopic eczema: a complex and evolving relationship. Trends Microbiol, 2018.
- Simpson EL, et al. Emollient enhancement of the skin barrier from birth offers effective atopic dermatitis prevention. J Allergy Clin Immunol, 2014.
- Elias PM, Schmuth M. Abnormal skin barrier in the etiopathogenesis of atopic dermatitis. Curr Opin Allergy Clin Immunol, 2009.
- Wollenberg A, et al. Consensus-based European guidelines for treatment of atopic eczema in adults and children: part I. J Eur Acad Dermatol Venereol, 2018.
زیاتر بزانە
کرێمی چاککردنەوەی پارێزەری پێستی CIRÈLL
بنەماکانی زانستی پارێزەری پێست کە لەم بابەتەدا باسکراون، بناغەی دانانی فۆرمولی CIRÈLL Biomimetic Tribarrier Cream پێکدەهێنن.
بینینی بەرهەم