کۆنتڕۆڵی سیبوم بەپێی جۆری پێست: پێستی چەورە، تێکەڵ و وشک
زانیاری خێرا
- سیبوم چەورییەکی سروشتییە کە غدە چەوریەکانی پێست بەرهەمی دەهێنن و پێست لە وشکبوون دەپارێزێت
- جۆری پێست — چەورە، تێکەڵ یان وشک — زیاتر لە هەر شتێک پەیوەست بە ئەو بڕەیە کە سیبوم بەرهەم دەهێنرێت
- هۆرمۆنەکان، گەرمی ئاو و هەوا، و کاریگەری دەرەکی هەموویان دەتوانن کاریگەری لەسەر چالاکیی ئەم غدانە هەبێت
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
سیبوم چییە و چۆن کاری دەکات؟
سیبوم تێکەڵەیەکی ئاڵۆزە کە غدە چەوریەکانی ناو پێست بەرهەمی دەهێنن. ئەم چەورییە نە "خراپ"ە نە "باش"ـە بە خۆی؛ ئەوەی گرنگە ئەوەیە کە چەندی بەرهەم دەهێنرێت و چۆن لەگەڵ پێست کاری دەکات. ئەو غدانەی سیبوم بەرهەم دەهێنن لە ناوچەی دەموچاودا — بەتایبەتی نێوچاو، لووت و چەناگە — لە هەموو جێگەکانی تری جەستە زیاترن.
هۆرمۆنەکان، تایبەتی ئەوانەی "ئاندرۆجن" ناویان پێ دراوە، ئەم غدانە چالاک دەکەن و وا دەکەن چەوریی زیاتر بەرهەم بهێنن. لەبەر ئەوەیە کە لە سەردەمی بەلووغیەتدا زۆر کەسان کێشەی پێستی چەورەیان هەیە، چونکە لەو سەردەمەدا هۆرمۆنەکان بەهێز دەبن.
پێستی چەورە — بۆچی و چۆن بەرێوەی ببەین؟
پێستی چەورە ئەوەیە کە غدە چەوریەکان زیاتر لە ئاستی ئاسایی چەوری بەرهەم دەهێنن. جگە لە هۆرمۆنەکان، گەرمی هەوا، شێ و رووتوبەت، و تەنانەت خۆراک هەموویان دەتوانن لەم بابەتەدا کاریگەر بن. لەمبارەیەوە پێستی چەورە تەنها کێشەی کەسانی جوان نییە — ژنانی تەمەن گەیشتوو هەروەها لەدوای کەمبوونی هۆرمۆنی ئیستروجینیان دیسانەوە ئەم کێشەیە دەبینن.
خالی گرنگ ئەوەیە کە پێستی چەورە پێویستی بە شوشتنی زۆر و بەکارهێنانی بەرهەمی بەهێز نییە. ئەمە وا دەکات پێست چەوریی زیاتر بەرهەم بهێنێت چونکە "وشک" دەبێت و غدە چەوریەکان وادەیان لێ دەکات کاری زیاتر بکەن. بەرهەمێکی سووک و ئاو-بنەما کە کونەکانی پێست (pore) دانەخات باشترین هەڵبژاردەیە.
پێستی تێکەڵ — کێشەی ناوچەی T
پێستی تێکەڵ ئەوەیە کە لە هەمان دەم و رووی کەسێک ناوچەکانی جیاواز ئەحوالی جیاواز هەبن: ناوچەی "T" (نێوچاو، لووت و چەناگە) چەورەیە، بەڵام گۆناکان و لاکانی دەموچاو ئاسایین یان تەنانەت وشکن. هۆکاری ئەمەش ئەوەیە کە غدە چەوریەکان لە ناوچەی T زۆر زیاترن لە گۆناکان.
ئەم جۆرە پێستە لەبەر ئەوەی ئاڵۆزتر دەبێت کە پێویستی بە چارەسەری جیاجیا هەیە: ناوچەی T دەبێت بە بەرهەمێکی سووکتر بەرپرسایەتی بکرێت، بەڵام گۆناکان پێویستیان بە شێدارکردن هەیە. بەرهەمی یەک-جۆرە نازانرێت بۆ ئەم جۆرە پێستە هەمیشە کار بکات.
پێستی وشک — کەمبوونی سیبوم و شکستی پارێزەر
«پێستی وشک ئەوەیە کە غدە چەوریەکان چەوریی پێویست بەرهەم ناهێنن. لەبەر ئەمەش ئەو فیلمی سروشتیی کە پێستت دەپارێزێت باش دروست نابێت. جگە لەمەشە، مادەکانی دیکەی گرنگ بۆ پارێزەری پێست — وەک "سێرامید" و "ئاسیدە چەوریە ئازادەکان" — کەم دەبن. ئەمەش وا دەکات پێست ئاو لە دەست بدات (TEWL پێی دەوترێت) و وشکتر، هەستیارتر بێت.»
بۆ پێستی وشک گرنگترین مەبەست ئەوەیە کە ئەو پارێزەرە سروشتیە دووبارە بنیادبکرێتەوە. بەرهەمێک کە سێرامید، کۆلیستیرۆل و ئاسیدە چەوریە ئازادەکانی تێدابێت دەتوانێت بەرێوەچوون لەمبارەیەوە باش بکات.
کاریگەری وزەو و ژینگە لەسەر سیبوم
بەرهەمهێنانی سیبوم لە ماوەی ساڵدا وەک خۆی نامێنێت — لە هاویندا غدە چەوریەکان چالاکتر دەبن و چەوریی زیاتر بەرهەم دەهێنن. هەروەها تیشکی خۆر دەتوانێت ئەو بەشانی سیبومە کە ناوی "سکوالین" ـە خراپ بکات و کاریگەری خراپی لەسەر کونەکانی پێست (pore) هەبێت. لەبەر ئەمەش لە مانگەکانی گەرما بەکارهێنانی بەرهەمی پارێزگاری خۆرەوەی سووک و نەچەوری پێشنیار دەکرێت.
لە کاتی زستاندا داواکاریی پێست جیاواز دەبێت: کاتی سارداوی هەوا رووتوبەت کەم دەبێت و پێست زیاتر وشک دەبێت. بۆیە ساڵانە چارەسەری پێستت گۆڕین ئاقڵانەترینە. CIRÈLL لەمبارەیەوە بەرهەمی تایبەتی هەیە کە بە پێی جۆری پێست و وزەی ساڵ دروست کراوەن تاکو ئەو پارێزەرە سروشتیی پێست دووبارە بنیاد بکرێتەوە.
هەڵەیەکی باو لە پێستی چەوردا: بیرکردنەوەی ئەوەی پێویستی بە سیرامید نییە.
سەرباری جۆری پێست، هۆکارێکی تری گرنگ کە کاریگەری لەسەر دەرچوونی سیبووم هەیە گۆڕانکاری هۆرمۆنی و فشارـە.
کۆتایی
سیبوم چەورییەکی سروشتییە کە غدە چەوریەکانی پێست بەرهەمی دەهێنن و پێست لە وشکبوون دەپارێزێت. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
سیبوم چییە بە زمانێکی سادە؟
سیبوم چەورییەکی سروشتییە کە جەستەت خۆی بەرهەمی دەهێنێت. ئەم چەورییە وەک پارێزەرێکی سروشتی کار دەکات و پێستت لە وشکبوون و زیانی دەرەکی دەپارێزێت.
چۆن بزانم پێستم چەورەیە یان تێکەڵ؟
ئەگەر هەموو دەم و رووت بریقەدار و چەورە بێت، پێستت چەورەیە. بەڵام ئەگەر تەنها ناوچەی نێوچاو، لووت و چەناگەت چەورە بێت و گۆناکانت ئاسایی یان وشک بن، ئەوا پێستت تێکەڵە.
ئایا شوشتنی زیادەی پێست چەورییەکەی کەم دەکاتەوە؟
نەخێر، ئەوەیە گرنگ بزانی: شوشتنی زۆر و بەکارهێنانی بەرهەمی بەهێز دەتوانن پێست وشک بکەن، ئەمەش وا دەکات غدە چەوریەکان چەوریی زیاتر بەرهەم بهێنن. دووجار شوشتن لە ڕۆژدا بەسە.
پێستی وشک چۆن باشتر دەبێت؟
پێستی وشک پێویستی بە شێدارکەرێک (مۆیسچەرایزەر) هەیە کە سێرامید و چەوریی سروشتیی تێدابێت. ئەمانە دەتوانن ئەو پارێزەرە سروشتییەی پێست کە کەمە دووبارە بنیاد بکەنەوە.
ئایا هۆرمۆنەکان وا دەکەن پێستم چەورە بێت؟
بەڵێ، هۆرمۆنەکانی "ئاندرۆجن" غدە چەوریەکان چالاک دەکەن و چەوریی زیاتریان لێ بەرهەم دێت. لەبەر ئەمەیە لە سەردەمی بەلووغیەت و هەروەها لە کاتی گۆڕانی هۆرمۆنی ژنان پێستی چەورە زیاتر دەبینرێت.
ئایا لە زستان و هاوینەکەدا پێویستە بەرهەمی جیاواز بەکاربهێنم؟
بەڵێ، ئەمە پێشنیار دەکرێت. لە ها
سەرچاوە زانستیەکان
- Zouboulis CC. Acne and sebaceous gland function. Clinics in Dermatology. 2004;22(5):360-366.
- Picardo M, Ottaviani M, Camera E, Mastrofrancesco A. Sebaceous gland lipids. Dermato-Endocrinology. 2009;1(2):68-71.
- Endly DC, Miller RA. Oily skin: a review of treatment options. The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology. 2017;10(8):49-55.
- Pappas A, Fantasia J, Chen T. Age and ethnic variations in sebaceous lipids. Dermato-Endocrinology. 2013;5(2):319-324.
- Elias PM, Feingold KR. Skin barrier handbook. Taylor & Francis. 2006.
- Sethi A, Kaur T, Malhotra SK, Gambhir ML. Moisturizers: the slippery road. Indian Journal of Dermatology. 2016;61(3):279-287.
- Del Rosso JQ, Levin J. The clinical relevance of maintaining the functional integrity of the stratum corneum in both healthy and disease-affected skin. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology. 2011;4(9):22-42.
زیاتر بزانە
کرێمی چاککردنەوەی پارێزەری پێستی CIRÈLL
بنەماکانی زانستی پارێزەری پێست کە لەم بابەتەدا باسکراون، بناغەی دانانی فۆرمولی CIRÈLL Biomimetic Tribarrier Cream پێکدەهێنن.
بینینی بەرهەم