ئاسیدی گلیکۆلیک و بەندی پێستی: کاریگەری باوترین AHA لەسەر بەندی پێست
زانیاری خێرا
- ئاسیدی گلیکۆلیک بچووکترین ئەو جۆرە ئاسیدانەیە کە لە کۆمەڵەی AHA دادەنرێت، ئەمەش دەیکاتە بەرچاوترین هەڵبژاردن بۆ چاوپێکەوتنی پێست
- ئەم مادەیە لە شکرەی نی و هەندێک مێوەی سروشتی دەردەچێت
- بەکارهێنانی دروست لە کۆنسانترەی گونجاو، دەتوانێت بەندی پێست بۆرتر بکات نەک خراپتر
ئاسیدی گلیکۆلیک چییە و چۆن لەسەر پێست کاردەکات؟
ئاسیدی گلیکۆلیک مادەیەکی سروشتییە کە لە شکرەی نی، شکرەی چوخە و هەندێک مێوەدا دەدۆزرێتەوە. تایبەتمەندییەکی گرینگی هەیە: لە نێوان هەموو ئاسیدەکانی AHA، ئەمە بچووکترینیانە. ئەمەش مانایەکی ڕوونی هەیە — دەتوانێت زیاتر و خێراتر بچێتە ژوورەوەی چەمکەکانی پێست بەراورد بە ئاسیدەکانی تر وەکو ئاسیدی لاکتیک یان ئاسیدی ماندێلیک.
لایەی دەرەوەی پێست، کە پزیشکان پێی دەڵێن "ستراتوم کۆرنیئوم"، وەک دیوارێکی بچووک دروست بووە: خانەی مردووی پێست وەکو خشتەکان، و ئۆلەی پێست وەکو سیمێنتی نێوانیان. ئاسیدی گلیکۆلیک کاردەکات لەسەر ئەو کۆتەلە گلیکۆپرۆتینییانەی خشتەکانی دیوار پێکەوە دەگرێتەوە، ئەمەش یارمەتی دەدات خانە مردووەکان ئاسانتر بتەقینەوە و پێستی تازەتر ئاشکرا بێت.
کاریگەری دووئاراکەی ئاسیدی گلیکۆلیک لەسەر بەندی پێست
دروست بەکارهێنانی ئاسیدی گلیکۆلیک لە کاتێکی درێژ، دەتوانێت یارمەتی بەندی پێست بدات نەک زیانی پێبگەیەنێت. توێژینەوەکان نیشانیان داوە کە ئەم مادەیە دەتوانێت بەرهەمهێنانی کۆلاجین و ئاسیدی هیالورۆنیکی ناو پێست زیاد بکات. ئاسیدی هیالورۆنیک تایبەتمەندییەکی گرینگی هەیە: دەتوانێت شلێژەی ئاو بخاتەوە و پێستی تازه تر و شلواڵتر بکات.
لای دیکەشی، ئەم مادەیە دەتوانێت کارایی ئەو ئەنزیمانە زیاد بکات کە بەشداری دروستکردنی سیراماید دەکەن — یەکێک لە گرینگترین پێکهاتەکانی بەندی پێست. بەڵام ئەمە پشت دەبەستێت بە ئەوەی کۆنسانترەی دروست بەکاربهێنرێت، وگەر نا بەرامبەریش دەبێت و بەندی پێست قووڵتر دەخراپێت.
کۆنسانترە و pH — دوو هۆکاری گرینگ بۆ ئەمنیتی بەند
ئاسیدی گلیکۆلیک لە بازاڕدا لە جۆرە جیاوازەکانی زۆردا دەدۆزرێتەوە: لە تۆنەرەکانی ڕۆژانە بەرزیەکەی نزیکەی ٥ تا ٨ دەرسەدە، لە سێروومەکاندا ١٠ تا ١٥ دەرسەد، لە پیلینگی ماڵەوە ٢٠ تا ٣٠ دەرسەد، و لە کلینیکەکانیش تا ٧٠ دەرسەد. ئەم جیاوازیە تەنها کاریگەری زیاتر مناناگرێت بۆ خۆی — مەترسیی بەندی پێستیشی لەگەڵ هەیە.
ئەو ئاستەی کە زانست پێشنیازی دەکات بۆ دەنگی ئامنی و کارایی یەکسان، نزیکەی pH ٣.٥ تا ٤.٠ و کۆنسانترەی ٨ تا ١٢ دەرسەدە. لە ژێر ئەم ئاستە، کاریگەری زۆر کەمە. لەسەر ئەم ئاستەش، مەترسیی زیانگەیاندن بە بەندی پێست بەرزدەبێت.
کێ پێویستە ئاسیدی گلیکۆلیک بەکاربهێنێت؟
ئاسیدی گلیکۆلیک بۆ هەموو جۆرێک پێست یەکسان گونجاو نییە. بینایەکانی کلینیکی نیشانیان داوە کە باشترین ئەنجامەکان لە کەسانی پێستی ڕووکەڵ، پێستی تێکەڵ-نەریم، و ئەو پێستانەی زیانیان لە ئافتاو خواردووە دەدۆزرێتەوە. پێستی کبرباوی ڕووکەڵ، پێستی ئاکنەیی، ڕەنگ و گۆرانی پێست، ئەو نیشانانەی ئافتاو، دانەدانی پێست و سوڕەی کچکی — هەموو ئەمانە بەرشیکارانی بەرجەم هەن کە دەتوانن سوودی زۆر لەمەوە وەربگرن.
بەڵام کەسانی پێستی ئەستور — بەتایبەتی ئەو کەسانەی پێستیان ئاسانی سووردەبێت یان ئالەرجیکراون — پێویستە دراوستری بن. زانینی جۆری پێستی خۆت گامی یەکەمە پێش دەستپێکردن بە هەر بەرهەمێک لەم جۆرە.
چۆن ئاسیدی گلیکۆلیک بەشێوەیەکی ئەمن بەکاربهێنین؟
پێش دەستپێکردن، پێویستە تاقیکردنەوەی چرمەکەت بکەیت — کەمێک لە بەرهەم بدە لەسەر ناحیەیەکی بچووک وەکو ناو قۆنچ یان پشت گوێ و ٤٨ کاتژمێر چاوەڕوان بە. ئەگەر سووری، پانبوونی یان کریژبوونت نەدیت، دەتوانیت بەکاریبهێنیت. لە مانگی یەکەمدا، باشترە هەفتەیەک یان دوو جار بەکاریبهێنیت لە شەو، لەگەڵ کۆنسانترەی نزم (٥ تا ٨ دەرسەد).
بەکارهێنانی بەیانیان زۆر گرینگە لێی دوور بکەویتەوە چونکە ئاسیدی گلیکۆلیک پێستت حەستیارتر دەکات بەرامبەر ئافتاو. پاش بەکارهێنان، پێویستە نەملێنەرێک و بەرهەمی سیراماید بەکاربهێنیت بۆ یارمەتیدان بە بەندی پێست کە خۆی چاکبکاتەوە. CIRÈLL لەم چوارچێوەیەدا بەرهەمی تایبەتی هەیە کە سیراماید، کۆلێستڕۆڵ و ئاسیدی چەور لەگەڵ یەکدا تێکدەڵێت بۆ چاکردنەوەی بەندی پێست پاش ئەکسفۆلیاسیۆن — چونکە تەنها نەملێنەری ئاسایی کەمە و پێویستت بە بەرهەمی بەندساز هەیە.
پرسیارێکی باو دوای زانینی چۆنیەتی کارکردنیان: چەند جار پێویستە بەکاربهێنرێن؟
سەرباری گلایکۆلیک ئاسید، ئاسیدێکی تری AHA کە نەرمترە ئاسیدی مانديليک چیەە.
پرسیاری باو
ئاسیدی گلیکۆلیک ئایا بۆ پێستی ئەستور گونجاوە؟
بە گشتی، ئاسیدی گلیکۆلیک بۆ پێستی ئەستور پێشنیازنakrێt. پێستی ئەستور دەتوانێت وەڵامدانەوەی زیاتر نیشان بدات، وەکو سووری یان کریژی. ئەگەر پێستت ئەستورە، باشترە لەگەڵ پزیشکی پێست مەشوەرەت بکەیت.
دەتوانم ئاسیدی گلیکۆلیک لە بەیانیدا بەکاربهێنم؟
باشترە لە شەو بەکاریبهێنیت. بەکارهێنانی بەیانیان مەترسیی زیاتری زیانی ئافتاو هەیە چونکە پێست حەستیارتر دەبێت. ئەگەر لە بەیانیشدا بەکاریدهێنیت، پێویستە کرێمی ئافتاو بگرن.
چەند جار لە هەفتەیەکدا بەکاریبهێنم؟
لە دەستپێکدا هەفتەیەک یان دوو جار بەسە. ئەگەر پێستت باش وەڵامی دایەوە و کێشەیەکت نەبوو، ئیتر بە تەدریج دەتوانیت زیادی بکەیت. بەڵام ڕۆژانە بەکارهێنانی بۆ پێستی ئاسایی پێشنیاز ناکرێت.
پاش بەکارهێنانی ئاسیدی گلیکۆلیک پێویستم بە چ بەرهەمێکە؟
پێویستت بە سێ شتە: یەکە
سەرچاوە زانستیەکان
- Tang SC, Yang JH. Dual Effects of Alpha-Hydroxy Acids on the Skin. Molecules. 2018;23(4):863.
- Bernstein EF, Lee J, Brown DB, Yu R, Van Scott E. Glycolic acid treatment increases type I collagen mRNA and hyaluronic acid content of human skin. Dermatol Surg. 2001;27(5):429-433.
- Van Scott EJ, Yu RJ. Alpha hydroxy acids: procedures for use in clinical practice. Cutis. 1989;43(3):222-228.
- Hachem JP, Roelandt T, Schürer N, et al. Acute acidification of stratum corneum membrane domains using polyhydroxy acids improves lipid processing and inhibits degradation of corneodesmosomes. J Invest Dermatol. 2010;130(2):500-510.
- Kornhauser A, Coelho SG, Hearing VJ. Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2010;3:135-142.
- Rawlings AV, Davies A, Carlomusto M, et al. Effect of lactic acid isomers on keratinocyte ceramide synthesis, stratum corneum lipid levels and stratum corneum barrier function. Arch Dermatol Res. 1996;288(7):383-390.
- Garg VK, Sinha S, Sarkar R. Glycolic acid peels versus salicylic-mandelic acid peels in active acne vulgaris and post-acne scarring and hyperpigmentation: a comparative study. Dermatol Surg. 2009;35(1):59-65.