مینۆپۆز و بەریەری پێست: کەمبوونی ئێستروجین چی دەگەیەنێت؟
زانیاری خێرا
- ئێستروجین بەریەری پێست بەرپاداری دەکات — کاتێک کەم دەبێت، بەریەریش خراپ دەبێت
- سێرامید گرنگترین لیپیدە لەناو پێستدا، و مینۆپۆز دەیکاتێت کەم ببێت
- کەمبوونی شێ لە ڕووی پێست (TEWL) یەکێکە لە ئاشکراترین کاریگەرییەکانی مینۆپۆز لەسەر پێست
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
ئێستروجین چۆن کاری لەسەر پێست دەکات؟
ئێستروجین هۆرمۆنێکی گرنگە کە لەناو پێستدا رۆڵی سەرەکی هەیە — نە تەنها بۆ جوانی، بەڵکو بۆ تەندروستی خودی پێستیش. ئەم هۆرمۆنە یارمەتی دەدات کە خانەکانی پێست باش گۆڕان بکەن، چربیە پێویستەکان دروست بکرێن، و شێ لە پێستدا بمێنێتەوە. کاتێک مینۆپۆز دێت و ئێستروجین کەم دەبێت، ئەم کارکردە گرنگانە لاواز دەبن.
«بەشێکی سەرەکی ئەم کاریگەرییە ئەوەیە کە دروستکردنی سێرامید — جۆرێک لە چربی سروشتی پێست — کاو دەکاتەوە. ئەم چربییانە وەک "ملاتی" نێوان خانەکانی پێست کارئەنجام دەدەن، و کاتێک کەم دەبن، بەریەری پێست وەک دیوارێک دەبێت کە شەقەی تێدایە.»
پێستێک کە پێشتر ئاسایی بوو دەکرێت لە مینۆپۆزدا زۆر کوور بێت — ئەمە ناڕاستەوخۆ دەگەڕێتەوە بۆ کەمبوونی سێرامید و چربی سروشتی پێست.
مینۆپۆز دەتوانێت پێست بەرامبەر ئەو بەرانبەرانەی دەرەوەوە هەستیارتر بکات کە پێشتر گرفتی دروست ناکردن.
بەشێک لە هەستی گەرمیی ڕوو لە مینۆپۆزدا پەیوەندی بە لاوازبوونی بەریەری پێست و کەمبوونی کنترۆڵی ئێستروجینەوە هەیە.
TEWL زۆرتر بوون — واتە دەرچوونی زیاتری شێ لە پێست — دەتوانێت بەردەوام کریژان و ناڕاحەتی دروست بکات.
سێرامید چییە و بۆچی ئەقدەری گرنگە؟
سێرامید جۆرێک لە چربی سروشتییە کە نزیکەی نیوەی لیپیدەکانی رووی پێست (stratum corneum) پێک دەهێنێت. کارکردی سەرەکیی کۆنترۆڵکردنی دەرچوونی شێ لە پێستە. مینۆپۆز ئەم مادەیە کەم دەکاتەوە، و ئەمەش تەنها کوربوون نییە — بەریەری پێست بەسستر دەبێت، ئاگرگرتن ئاسانتر دەبێت، و پێست بەرامبەر شتی ئازاردەرەوە هەستیارتر دەبێت.
لەنێو جۆرەکانی سێرامیددا، سێرامید ١ و سێرامید ٣ (کە لە لیستی پێکهاتەکان بەنوێنەری Ceramide NP و Ceramide AP ناودەبرێن) زیاتر لە هەموو جۆرەکانی تر کەم دەبن لە کاتی مینۆپۆزدا. ئەم دوو جۆرە بۆ ڕیزبەندی ڕاستی چربیەکان لە نێو پێستدا زۆر پێویستن.
دەستدانی شێ لە پێست — ئەم گرفتە چۆن دروست دەبێت؟
متخەسسانی پێست پێوانەیەکیان هەیە بۆ پشکنینی بەریەری پێست، پێی دەڵێن TEWL — واتە چەقەی دەرچوونی شێ لە ڕووی پێست. مینۆپۆز دەتوانێت ئەم ئاستەش بەرزتر بکات، چونکە ئێستروجین لە ئاسایی یارمەتی دەدات کە شێ لە ناو خانەکانی پێستدا باش گواستراوەبێت، و کاتێک کەم دەبێت، ئەم سیستەمەش لاواز دەبێت. ئەمەش دەبێتە هۆی بازنەیەکی نەباش: کوربوون، کریژان، زیانی بەریەر، و دوبارە کوربوونی زیاتر.
بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەمە، دوو ئاستی لەوانەیە یارمەتیدەر بن: یەکەم، بەکارهێنانی مادەی کێشانەوەی شێ وەک ئەسیدی هایالورۆنیک، گلیسیرین، و پانتینۆل کە شێ دەکێشنەوە بۆ ناو پێست. دووەم، بەکارهێنانی لیپیدی وەک سێرامید و ئێمۆلیەنت کە ئەو شێیە لەناو پێستدا دادەگرن و پەردەی پاراستنی لەسەر دادەنێن.
هەستیاریی زیادە و ئاگرگرتن لە مینۆپۆزدا
ئێستروجین تەنها بەریەری پێست بەرپادار ناکات — خاسیەتی دژی ئاگرگرتنیشی هەیە. کاتێک کەم دەبێت، پێست بەرامبەر بەرانبەرەوەی دەرەوەوە — وەک موادی ئەوەندەی تووند نەبوون یان خۆرئاوا — هەستیارتر دەبێت. ئەمەش دەتوانێت خۆی بە سووڕبوون، گەرمی هەست کردن، یان ئاگرگرتنی ئاسان نیشان بدات.
لەبەر ئەم هۆیەوە، پسپۆڕان پێشنیار دەکەن کە لە مینۆپۆزدا ڕوتینی پێستداری سادەتر بێت و سەرکێشی زیادە بۆ پێکهاتەی نوێ و تووند نەبێت. ئامانج ئەوە بێت کە بەریەری پێست باشتر بکرێت — نەک تاقیکردنەوەی مادەی نوێ کە دەتوانن زیاتر زیان بگەیەنن.
مایکرۆبیۆمی پێست و مینۆپۆز — پەیوەندییەکی ئازارگەر
گۆڕانکارییەکانی هۆرمۆن تەنها لیپیدەکانی پێست گۆڕان ناکەن، بەڵکو ئاستی pH ی پێستیش دەگۆڕن. پێستی تەندروست pH ی نێوان ٤.٥ تا ٥.٥ دەبێت، بەڵام مینۆپۆز دەتوانێت ئەم ئاستە بەرزتر بکات. ئەمەش دژوارییەکی نوێ دروست دەکات: باکتیریای سوودمەند لەناو پێست کەم دەبێت، و باکتیریای ئازاردەر ئاسانتر دەتوانن گەشە بکەن. ئەمەش دەتوانێت تووژانی پوست، ئاگرگرتنی ئیگزیمایی، یان سووڕبوونی زیادە هۆی بێت.
قۆناغێکی هۆرمۆنی تەواو جیاواز کە شایانی ڕێبەرییەکی تایبەتە: چاودێری سەلامەت لە دووگیانیدا.
قۆناغی تێپەڕبوونی پێش ئەم گۆڕانە پێویستی بە تێگەیشتنێکی جیاواز هەیە: پێش وەستانی مانگانە و پێست.
گۆڕانکاریی هۆرمۆنی هاوشێوە بەڵام لای پیاوان ئاندرۆپۆز و پێستی پیاوانیە.
کۆتایی
ئێستروجین بەریەری پێست بەرپاداری دەکات — کاتێک کەم دەبێت، بەریەریش خراپ دەبێت. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
مینۆپۆز چۆن بەریەری پێست تێکدەدات؟
مینۆپۆز کەمبوونی هۆرمۆنی ئێستروجین دەهێنێت، ئەم هۆرمۆنە یارمەتی دروستکردنی چربی سروشتی پێست — بەتایبەتی سێرامید — دەدات. کاتێک ئەم چربییانە کەم دەبن، بەریەری پێست لاواز دەبێت و شێ ئاسانتر دەچێتەوە دەرەوە.
سێرامید چییە و بۆچی گرنگە لە مینۆپۆزدا؟
سێرامید جۆرێک لە چربی سروشتی پێستە کە نزیکەی نیوەی لیپیدەکانی رووی پێست پێکدەهێنێت. کارکردی سەرەکیی ئەوەیە کە شێ لە پێستدا دادەگرێت. مینۆپۆز ئەم مادەیە کەم دەکاتەوە، ئەمەش دەبێتە هۆی کوربوون و هەستیاریی زیادەی پێست.
پێستی مینۆپۆزی چۆن چاودێری بکەم؟
پسپۆڕان پێشنیار دەکەن کە لە ئاگرکەرەوە و مادەی تووند دوور بکەوتەوە، پاککەرەوەی نەرم بەکار بهێنرێت، و مادەی وەک سێرامید، ئەسیدی هایالورۆنیک، و پانتینۆل بەکارهێنرێن. ئەم مادانە یارمەتی بەریەری پێست د
سەرچاوە زانستیەکان
- Shah MG, Maibach HI. Estrogen and skin: An overview. Am J Clin Dermatol, 2001.
- Verdier-Sévrain S, Bonté F. Skin hydration: a review on its molecular mechanisms. J Cosmet Dermatol, 2007.
- Feingold KR. The outer frontier: the importance of lipid metabolism in the skin. J Lipid Res, 2009.
- van Smeden J, Bouwstra JA. Stratum Corneum Lipids: Their Role for the Skin Barrier Function in Healthy Subjects and Atopic Dermatitis Patients. Curr Probl Dermatol, 2016.
- Mao-Qiang M, Feingold KR, Elias PM. Exogenous lipids influence permeability barrier recovery in acetone-treated murine skin. Arch Dermatol, 1993.
- Thornton MJ. Oestrogens and ageing skin. Dermatoendocrinol, 2013.
- Chen YE, Fischbach MA, Belkaid Y. Skin microbiota–host interactions. Nature, 2018.
- Farage MA, Miller KW, Elsner P, Maibach HI. Intrinsic and extrinsic factors in skin ageing: a review. Int J Cosmet Sci, 2008.
زیاتر بزانە
کرێمی چاککردنەوەی پارێزەری پێستی CIRÈLL
بنەماکانی زانستی پارێزەری پێست کە لەم بابەتەدا باسکراون، بناغەی دانانی فۆرمولی CIRÈLL Biomimetic Tribarrier Cream پێکدەهێنن.
بینینی بەرهەم