SPF 30 یان SPF 50؟ جیاوازی نێوان ئەم دوو ئاستەی پاراستنی خۆر
زانیاری خێرا
- SPF 30 نزیکەی ٪97 و SPF 50 نزیکەی ٪98 لە تیشکی UVB دەگرێتەوە — جیاوازییەکە زۆر کەمترە لەوەی زۆری مرۆڤ دەیزانێت
- بەکارهێنانی بڕی کەمتر لە ئەوەی پێویستە دەتوانێت پاراستنی SPF 50ێ بکاتە ئاستی SPF 7 یان 8 — بەکارهێنانی دروست گرینگترە لە ژمارەی SPF
- پاراستنی UVA بە تایبەتی گرینگە، چونکە تیشکی UVA لە ئاسمانی هەور گرفتیش دەتێپەڕێت و تا شوێنی خواری پێستیش دەگاتە
پرسیارت هەیە؟
ڕاستەوخۆ پەیوەندیمان پێوە بکە.
لە ڕێگەی واتسئاپەوە پەیوەندیمان پێوە بکەدەرمانساز ماین ئەکبەر
ژمارەی SPF بە ڕاستی چی مانایە دەدات؟
SPF کورتکراوەی "Sun Protection Factor" یانی ئاستی پاراستن لە خۆرە. ئەم ژمارەیە پێی دەزانرێت کە ئەو بەرهەمە چەند تیشکی مەزر UVB دەگرێتەوە. بە فۆرمولێکی سادە: SPF 30 نزیکەی ٪97 لە تیشکی UVB دەگرێتەوە، SPF 50 ئەم ڕێژەیە دەبێتە نزیکەی ٪98. یانی جیاوازییەکە تەنها لە دەوری یەک لە سەدە — ئەوەنده بچووکە کە بەبێ ئامانجی زیادتر، گرینگ نییە.
بەڵام کێشەی سەرەکی لێرەدا ئەوەیە کە کۆمپانیاکان ئەم ژمارانە لەژێر مەرجێکی تایبەتدا دەسنجێنن: ئەگەر کرێمەکە بە بڕی تەواو نەسرا، پاراستنەکە زۆر کەم دەبێتەوە. زانایانی پێست تەنانەت دەڵێن بەکارهێنانی SPF 30 بە شێوەی دروست، باشتر لە بەکارهێنانی SPF 100 بە بڕی کەم.
پاراستنی UVA — ئەوەی ژمارەی SPF نایتەوێت
ژمارەی SPF تەنها پاراستن لە تیشکی UVB دەپێوێت. بەڵام تیشکی UVA جۆرێکی دیکەی تیشکە کە دەتوانێت بە قووڵی ناو پێستدا بچێت و کارێکی ئاگادارکەرانەی لەسەر پێست بکات: پیرکردنی زوو، گەڕانەوەی ڕەنگ، و کێشەی قووڵتر. تیشکی UVA تەنانەت لەژێر هەور و لە پشت شووشەی پەنجەرەشدا دەتێپەڕێت، و لە هەموو وەرزێکدا هەستکراوە.
بۆیە کاتێک کرێمی مامناوەندی خۆر دەکڕیت، لەگەڵ ژمارەی SPF بگەڕێ بەدوای نیشانەکانی "Broad Spectrum" یان "PA++++" — ئەمانە دەڵێن کە بەرهەمەکە لە UVA یش دەپارێزێت.
فلتەری مینرالی و فلتەری کیمیایی — جیاوازییەکان چین؟
کرێمەکانی مامناوەندی خۆر بە دوو شێوەی سەرەکی دروست دەکرێن: یەکێک لە ئامێرە مینرالییەکان وەک زینک ئۆکساید و تیتانیوم دیئۆکساید کار دەکات، ئەوەی دیکەشی لە ماددە کیمیایییەکان. فلتەرە مینرالییەکان تیشکی خۆر لەسەر ڕووی پێستەوە دەگێڕنەوە و دەیانبڵێند — وەک ئەینێکی بچووک. ئەمانە کەمتر ناو پێستدا دەچن، بۆیە بۆ پێستی هەستیار یان پێستێک کە بەکاری خراپ کەوتووە باشتر دەبن.
فلتەرە کیمیاییەکان بەشێوەی جیاوازێک کار دەکەن: تیشکەکە دەگرن و وێنەی گەرمیش دەکەنەوە. ئەمانە زۆرجار سووکترن و لەسەر پێستدا ئارامتر دەبن، بەڵام کەسانێک کە پێستیان هەستیارە، لەهەندێک کات ئەوانیش دەتوانن هەست بە نالوێستی بکەن. ئەم جیاوازییەی فلتەرەکان گرینگە بۆ هەڵبژاردنی بەرهەمێکی گونجاو بۆ جۆری پێستت.
تیشکی خۆر چۆن پاراستنی سروشتی پێست خراپ دەکات؟
پێستی مرۆڤ لە سروشتی خۆی پردێکی پاراستنی هەیە کە لە ماددە چەوری یەکجۆر وەک سێراماید، کۆلیسترۆل، و چەورە ئازادەکان دروست بووە. تیشکی UVB دەتوانێت ڕاستەوخۆ زیانێک بگاتە ناو خانەکانی ئەم پردە. تیشکی UVA یش دەتوانێت ئەم چەورانە بخاتە مەترسی ئۆکسیداسیۆن. ئەمانە کۆتاییان دەبێتە لەدەستدانی ئاوی پێست (پرۆسەی TEWL) و کەمبوونی ئاستی نەرمی و تازەیی.
بۆیە بەکارهێنانی کرێمی مامناوەندی خۆر تەنها بۆ ئەوە نییە کە نەسووتیت — ئەمەیە چۆن پردی سروشتی پێستت بپارێزیت و تازەتری لەخۆبگرێت. بەرهەمی CIRÈLL ئەم بابەتەی بەرچاو دەگرێت و مامناوەندی خۆر بەشێکی پڕۆتۆکۆڵی خۆمالێنان دەزانێت، نەک تەنها کرێمێکی جیاواز.
کام SPF مناسبترە بۆ جۆری پێستت؟
هەڵبژاردنی SPF گونجاو ئەوەی نییە کە هەمیشە هەرچی ژمارەیە زیاتر باشترە. پێویستە فۆرمولەکەش بۆ پێستت گونجاو بێت. ئەگەر پێستت چەور یان دروشمە، فۆرمولێکی سووک و بێ-چەور باشترە. ئەگەر پێستت وڕووی یان حەستیارە، فلتەری مینرالی پێشنیارکراوترە. ئەگەر پێستت وشکە، ئەوا فۆرمولێک کە نەرمکەر یشی تێدایە زیاتر کۆمەڵکێشت دەبێت.
یادت بێت کە کرێمی مامناوەندی خۆر دەبێت هەموو ٢ ساعەتێک جار یەک نوێبکرێتەوە، بەتایبەتی کاتی خۆر بەرزبوون، یان دوای خووی کردن و مانەوە لەناو ئاو. ئەمە زیاتر کاریگەرییە لەوەی SPF 30 بکەیت SPF 100.
سەرباری هەڵبژاردنی ئاستی پاراستنی دروست، لەبیرت نەچێت بەرواری بەسەرچوونی بەرگری خۆریش بپشکنیت.
سەرباری هەڵبژاردنی ئاستی SPF، بایەخێکی تر جۆری فلتەرەکەیە، لە پارێزەری خۆری کانزایی بەرامبەر کیمیاییدایە.
سەرباری هەڵبژاردنی ئاست، بۆچوونێکی فراوانتر پارێزەری خۆر و بەریەری پێستە.
کۆتایی
SPF 30 نزیکەی ٪97 و SPF 50 نزیکەی ٪98 لە تیشکی UVB دەگرێتەوە — جیاوازییەکە زۆر کەمترە لەوەی زۆری مرۆڤ دەیزانێت. بۆ هەر پرسیارێکی زیاتر دەربارەی پێویستیی تایبەتیی پێستت, دەتوانیت هەمیشە پەیوەندی بە دەرمانسازمان ماین ئەکبەرەوە بکەیت لە ڕێگەی واتسئاپەوە.
پرسیاری باو
ئایا SPF 50 بە ڕاستی دووچەندانی SPF 30ە؟
نەخێر. SPF 30 نزیکەی ٪97 لە UVB دەگرێتەوە، SPF 50 نزیکەی ٪98. جیاوازییەکە بچووکە — نەک دووچەندان. ئەوەی گرینگترە ئەوەیە کە بەڕاستی چەند بەکاریدەهێنیت.
ئایا SPF تەنها لە رۆژانی خۆری بەکاربهێنم بەسە؟
نەخێر. تیشکی UVA لە ئاسمانی هەور گرفتیشدا دەتێپەڕێت. پێشنیار دەکرێت بەردەوام، تەنانەت لە زستانیش، SPF بەکاربهێنیت.
ئایا فلتەری مینرالی بۆ هەموو جۆری پێستێک گونجاوە؟
زۆرجار بەلێ، بەتایبەتی بۆ پێستی هەستیار. بەڵام کەمێک قووڵتر دیارە لەسەر پێست و دەتوانێت ڕەنگێکی سپییەکە بهێڵێتەوە. فۆرمولە نوێکانی مینرالی ئەم کێشەیانە کەمتر کردوون.
چەند کرێم بەکاربهێنم کاتی سرینی بەستنم؟
بۆ ڕووی تەواو، نزیکەی نیو قاشۆ (یان دوو یا سێ قاشۆی بچووکی چای بۆ جەستە) پێویستە. ئەم بڕەیە گرینگترین فاکتەرە بۆ دڵنیابوون لە پاراستنی تەواو.
ئایا دەتوانم لەژێر میکاپیەوە کرێمی مامناوەندی خۆر بسرم؟
بەلێ، پێشنیار دەکرێت کرێمی مامناوەندی خۆر پێش میکاپ بسرێت. چاوەڕوان بکە چەند خولەک بتێپەڕن بۆ ئەوەی باشتر بنووسێت.
ئایا SPF بەرهەمێکی تایبەت لازمە یان ئەوەی ناو نەمکرەم بەسە؟
زۆری مۆیستورایزەرەکان
سەرچاوە زانستیەکان
- Wang SQ, Burnett ME, Lim HW. Safety of oxybenzone: putting numbers into perspective. Arch Dermatol. 2011;147(7):865-866.
- Diffey BL. When should sunscreen be reapplied? J Am Acad Dermatol. 2001;45(6):882-885.
- Battie C, Jitsukawa S, Bernerd F, Del Bino S, Marionnet C, Verschoore M. New insights in photoaging, UVA induced damage and skin types. Exp Dermatol. 2014;23 Suppl 1:7-12.
- Autier P, Doré JF, Négrier S, et al. Sunscreen use and melanoma risk: results of a disproportionate case-control study. J Natl Cancer Inst. 1999;91(15):1304-1309.
- Mancuso JB, Maruthi R, Wang SQ, Lim HW. Sunscreens: an update. Am J Clin Dermatol. 2017;18(5):643-650.
- Hexsel CL, Bangert SD, Hebert AA, Lim HW. Current sunscreen issues: 2007 Food and Drug Administration sunscreen labelling recommendations and combination sunscreen/insect repellent products. J Am Acad Dermatol. 2008;59(2):316-323.
- Elias PM, Feingold KR. Skin barrier in health and disease. Adv Drug Deliv Rev. 2006;58(12):1307-1310.